Người Giữ Miếu - Chương 9: Trả nợ lần đầu

Việc khó nhất hoá ra lại là thuyết phục bố Sình gỡ cái cột.

Ông ngồi lì cả buổi, mặt nặng như chì. Cái nhà mới là tâm huyết cả đời, cái cột nghiến là niềm tự hào. Gỡ nó ra, nhà phải chống tạm bằng cột tre, xiêu vẹo như sắp đổ. Nhưng đến khi Lâm kể lại cho ông nghe chuyện thằng Phúng — chân trần, mắt mở, nằm chết ở bìa rừng — thì ông im bặt, rồi lẳng lặng đứng dậy lấy rìu.

"Cột với kèo, mất thì dựng lại được," ông nói khẽ, mắt nhìn con Mỉ đang ngủ. "Con tao thì không."

Gỡ được cái cột nghiến ra, cả nhà phải xúm vào chống đỡ mái nhà bằng mấy cây gỗ tạp. Cái cột nặng kinh người. Lâm và bố Sình hì hục mãi không nhấc nổi một đầu.

Sình đẩy hai người ra, khom lưng, ghì vai vào thân cột, gồng một cái. Những bắp thịt cuồn cuộn nổi lên, và cây cột nghiến to một người ôm từ từ được nhấc bổng, đặt lên cái bừa gỗ làm xe trượt. Lâm tròn mắt. Cái thằng trông khờ khờ này, sức nó đúng là sức trâu.

"Có tớ khiêng, lo gì!" Sình toét miệng cười, dù mồ hôi đã túa ra như tắm.

...

Chiều muộn. Bốn người — Lâm, lão Sằm, bà Lử và Sình — kéo cái xe trượt chở cột nghiến lên tới hàng cọc "mắt rừng" đầu rừng cấm.

Bà Lử được con gái dìu tới. Bà chẳng nói nhiều, lặng lẽ lấy ra một cuộn chỉ đỏ. Vừa mở ra, một mùi tanh nồng xộc lên — thứ chỉ đỏ ấy đã được tẩm cái gì đó. Bà buộc một đầu vào cổ tay Lâm, đầu kia buộc vào cổ tay mình.

"Cháu làm lễ, ta gánh đỡ cho cháu phần nặng," bà nói khàn khàn. "Lần đầu, non tay, không gánh đỡ thì cháu chịu không nổi đâu."

Lão Sằm bày lễ ngay trước hàng cọc: bát tiết gà đen, hương, nến, và mấy tờ giấy bản. Lão dặn Lâm lần cuối:

"Đặt cột sát ngưỡng rừng. Mày quỳ, đọc bài lão dạy, khấn rõ: trả lại của rừng, xin xoá nợ cho nhà họ Vàng. Đọc xong, dù có thấy gì, nghe gì, cũng không được ngừng, không được ngẩng đầu, không được gọi tên ai. Hiểu chưa?"

Lâm gật. Cậu quỳ xuống, châm hương. Sương đã bắt đầu bò xuống từ trong rừng.

Cậu cất giọng đọc. Lúc đầu còn run, sau dần vững. Khói hương cuộn lên, hoà vào sương.

Và rừng cấm bắt đầu trả lời.

Mùi đất ướt lá mục ập tới, nồng nặc. Trong màn sương phía bên kia hàng cọc, cái bóng sẫm lại hiện ra — gần hơn mọi lần, rõ hơn mọi lần. Lâm cúi gằm mặt theo lời dặn, nhưng khoé mắt cậu vẫn bắt được: cái bóng ấy đang trườn lại gần, men theo ranh rừng, tới sát chỗ đặt cây cột.

"...Đeng à..." cái giọng khàn rè lại cất lên, dịu dàng đến lạnh người. "...sao con không vào... vào với bà..."

Tay Lâm run bắn. Cậu suýt ngừng đọc. Nhưng cậu cắn răng, ghì giọng mình đọc tiếp, không ngẩng đầu.

Đúng lúc ấy, đầu chỉ đỏ bên cổ tay cậu giật mạnh. Lâm liếc sang. Bà Lử đang gập người, mặt méo xệch, hai hàm răng nghiến chặt. Trên cổ bà, từ đâu hằn lên mấy vệt bầm tím — như có bàn tay vô hình đang bóp lấy. Bà đang gánh thay cậu phần "nặng" mà cái Chủ trút ra.

"Đọc tiếp đi! Đừng dừng!" Lão Sằm gằn lên, tay vung con dao gỗ, miệng tụng theo phụ hoạ.

Lâm nhắm mắt, đọc câu cuối, dập đầu vái mạnh xuống đất:

"...Của rừng trả rừng. Nợ nhà họ Vàng, xin xoá!"

Cây cột nghiến nằm sát ngưỡng rừng bỗng rung lên một cái. Rồi, như bị một lực vô hình hút vào, nó trượt đi, lăn qua hàng cọc, biến mất vào màn sương dày bên trong rừng cấm — dù chẳng có ai chạm vào.

Sương khựng lại. Mùi đất lá mục loãng dần. Cái bóng sẫm lùi vào sâu, tan đi.

Im lặng.

"Được rồi," lão Sằm thở hắt. "Nó nhận rồi. Nợ nhà thằng Sình xoá rồi."

Sình mừng quýnh, ôm chầm lấy Lâm. Nhưng Lâm không đáp lại được. Cậu thấy trời đất quay cuồng, một cơn mệt rã rời chưa từng có ập xuống, hút cạn cậu từ trong ra. Cậu đổ gục xuống nền đất.

"Lâm! Lâm ơi!" Sình hốt hoảng đỡ lấy.

Lâm gượng mở mắt. Mọi thứ trước mặt cậu mờ nhoè đi một quãng, phải một lúc lâu mới rõ lại. Cậu đưa tay quệt trán, và khi nhìn xuống mấy sợi tóc rơi trên tay mình, cậu lặng người.

Trong đám tóc đen, có mấy sợi đã bạc trắng.

Mới làm lễ một lần. Một lần thôi.

Bà Lử được con gái dìu, ngồi thở dốc bên gốc cây, mấy vệt bầm trên cổ vẫn còn tím rịm. Bà nhìn Lâm — hay đúng hơn là quay cặp mắt mù về phía cậu — lắc đầu, không nói.

Lão Sằm thu dọn đồ lễ, gương mặt nhăn nheo không có chút nào vui mừng. Lão đứng dậy, phủi quần, đưa mắt nhìn xuống cái bản đang chìm dần vào sương đêm, những nếp nhà sàn lặng lẽ.

"Trả được một nhà," lão lẩm bẩm, giọng nặng trĩu. “Còn mấy chục nhà rước gỗ của lão Đắc về kia... thì mày tính sao, thằng bé?”