Mười Đứa Con, Một Đứa Cháu - Tập 2: Mười chiếc bát úp
— Đứa nào bắt cháu tao ra khỏi nhà?
Cậu Thành lùi một bước, va vào dì Lệ. Trong kính tủ, bà Tư Sương vẫn đứng sau An, bàn tay đặt lên vai cháu.
Nhưng khi cậu quay lại, phía sau cô chỉ có bức vách.
Dì Lệ chắp tay, môi run:
— Má… tụi con tính chuyện trong nhà thôi.
Chiếc chăn dì vừa ném xuống đất từ từ lõm vào, như có người cúi nhặt. Một góc chăn nhấc lên, rồi rơi xuống.
Cậu Thành giật cửa. Chốt đã mở mà cánh cửa không nhúc nhích.
— An! Mày làm cái gì vậy?
Cô không đáp. Bàn tay trên vai lạnh buốt, nhưng cái cách ngón cái khẽ vuốt qua cổ áo lại quen đến đau lòng.
Ngày nhỏ, mỗi lần An bị mắng oan, ngoại đều đứng sau lưng cô như vậy.
Cửa chỉ mở khi cậu Thành buông cây bút.
Bốn người chen nhau ra hiên. Dì Lệ đánh rơi dép, không dám quay lại lấy.
Ra đến sân, cậu Thành lấy lại giọng:
— Đừng tưởng bày trò là giữ được nhà! Tao có giấy má đàng hoàng!
Cậu bước trở vào.
Chân vừa qua ngưỡng cửa, đầu gối khuỵu xuống. Cậu chống hai tay, cố đứng, mặt đỏ bừng như đang đội một vật rất nặng.
Từ đâu đó vang lên tiếng đòn gánh kẽo kẹt.
An nhớ vai ngoại: hai hõm sâu, da chai sẫm, mỗi mùa trở gió lại nhức đến mất ngủ.
Cậu Thành bò lùi ra sân. Tiếng kẽo kẹt lập tức im.
Không ai thử bước vào nữa.
Trưa, An xuống bếp nấu cháo.
Cô vẫn lấy hai chiếc bát theo thói quen. Đến lúc nhận ra, tay đã múc đầy chiếc thứ hai.
An ngồi trước nồi cháo, khóc một lúc lâu.
Chiều trở lên nhà, cô thấy mười chiếc bát úp trên bàn.
Xếp thành hai hàng ngay ngắn.
Chiếc bát lành ngoại dặn lấy cho cô nằm riêng ở đầu bàn.
An biết mình chưa rửa chỗ bát ấy. Từ hôm đám tang, chúng vẫn nằm trong thau cạnh giếng.
Cô chạm vào chiếc gần nhất.
Ấm.
Bên tai bỗng vang tiếng trẻ con:
— Má, con đói!
Rồi tiếng ngoại, trẻ hơn rất nhiều:
— Chờ chút, má về rồi đây.
An rụt tay. Gian nhà trở lại yên lặng.
Dưới đáy chiếc bát có vệt đen nhỏ hình lưỡi liềm. Cô nhận ra chiếc cậu Thành vẫn dùng mỗi lần về giỗ ông.
Bà Năm hàng xóm mang sang bó rau lúc trời sắp tối.
Nghe An kể, bà ngồi xuống thật chậm.
— Hồi tụi nó còn nhỏ, má con Sương đi bán về trễ, đứa nào cũng úp bát xuống mâm chờ. Nghe tiếng gánh ngoài ngõ là lật lên.
Bà nhìn mười chiếc bát.
— Bả nhớ dai lắm. Nhớ từng đứa thích ăn gì.
An hỏi:
— Ngoại có từng nói chuyện giấy tờ với bà không?
Bà Năm im lặng một lúc.
— Tháng trước, bả nhờ tao chở ra ngoài xã. Nói phải lo cho con có chỗ ở. Tao hỏi sao không nhờ thằng Thành, bả chỉ lắc đầu.
— Sao ngoại không nói con?
— Bả sợ con nghĩ mình sắp chết.
Trước khi về, bà Năm nắm tay An:
— Có giấy gì thì giữ nguyên, chụp lại. Mai tao đưa con đi hỏi người biết việc. Đừng ký thêm gì hết.
Đêm xuống, điện tắt.
An thắp đèn dầu, đem hộp kim chỉ của ngoại ra tìm. Trong ấy chỉ có khuy áo, tiền lẻ và mảnh vải gói những chiếc răng sữa của cô.
Dưới đáy hộp là tấm ảnh cũ.
Ngoại đứng giữa mười người con. Mẹ An còn trẻ, ôm một đứa bé quấn khăn.
An lật mặt sau.
Một dòng chữ bằng bút bi: Hạnh về, ngày mười bảy tháng tám.
Cô chưa kịp nhìn kỹ thì ngoài cổng có tiếng xe.
Cậu Thành đứng bên kia hàng rào.
— Mang giấy hôm qua ra đây. Cậu đưa lộn.
An ôm tấm ảnh vào ngực.
— Giấy nào?
— Xấp giấy trên bàn. Mang hết ra.
Giọng cậu gấp hơn buổi sáng.
An nhìn qua cửa sổ. Dì Lệ ngồi trên xe, mắt cứ dán vào căn buồng của ngoại.
— Mai con đưa.
— Đưa bây giờ!
Sau lưng An vang lên ba tiếng gậy.
Cộc. Cộc. Cộc.
Cậu Thành lập tức im bặt. Chiếc xe nổ máy, lao đi, bỏ lại một bên dép của dì Lệ dưới hiên.
An kiểm tra xấp giấy.
Kẹp giữa những tờ kê tiền tang là một bản photocopy: Giấy thỏa thuận chuyển nhượng nhà và đất.
Tên cậu Thành ở phần người nhận.
Ở cuối trang là chữ ký: Nguyễn Thị Sương.
Ngày ghi trên giấy cách hôm ngoại mất năm ngày.
An ngồi xuống.
Hôm ấy bà sốt cao. Chính cô đã lau người, thay áo và bón từng thìa nước. Bà không rời giường.
Một tiếng sột soạt vang lên trong buồng.
Chiếc gối của ngoại trượt khỏi đầu giường, để lộ đường chỉ mới khâu dưới lớp áo gối bạc màu.
An cầm kéo, cẩn thận tháo chỉ.
Bên trong có túi nylon nhỏ, đựng sổ khám bệnh, giấy hẹn và một phong bì kín. Cô chụp lại từng thứ, gửi ảnh sang điện thoại bà Năm.
Sổ khám ghi bàn tay phải của ngoại đã co cứng sau tai biến. Ba năm nay, đến cầm thìa bà cũng phải dùng tay trái.
Vậy mà chữ ký trên bản photocopy tròn trịa, liền nét.
An lấy giấy nhận tiền trợ cấp trong túi ra đối chiếu.
Ngoại điểm chỉ.
Những tờ trước cũng vậy.
Cô nhìn chữ ký giả, rồi nhìn ngày tháng. Hai bàn tay bắt đầu run.
Dưới tên người làm chứng còn một cái tên khác:
Nguyễn Thị Hạnh.
Mẹ cô.
Người không về cả trong đám tang.
An vừa đưa điện thoại lên chụp thì gầm giường phát ra tiếng thở.
Không phải tiếng ho của ngoại.
Một hơi thở nặng, gấp, cố nén.
Cô đứng chết lặng.
Qua ánh đèn dầu, dưới mép giường lộ ra một mũi giày dính bùn.
Rồi giọng ngoại vang sát tai:
— Đừng cúi xuống.