Lễ Cúng Đổi Mạng - Chương 17: Những Người Dưới Hồ Sen
Gọi được một cái tên, các người phải nghe tất cả.
Câu nói của ông Cẩn tan vào bóng tối giữa những cột đèn công trường chập chờn, nhưng nó không biến mất. Nó ở lại trong tiếng mưa, trong bùn đất đang nứt ra quanh khu hồ sen, trong tiếng la thất thanh của công nhân, trong hơi thở đứt quãng của bà Mai, trong đôi mắt đỏ ngầu của Hoài Minh, và trong lồng ngực Nguyễn Hoài Nam như một nhịp chuông không dứt.
Dưới hố đào, mảnh vải trắng phủ trên di hài của Linh nằm yên sau khi được gọi tên. Nhưng quanh hố, mặt đất vẫn tiếp tục rạn nứt.
Không phải nứt lớn như động đất. Nó nứt thành những đường mảnh, chậm rãi, âm thầm, giống da người bị khô quá lâu rồi toác ra dưới nước mưa. Từ những khe nứt đó, bùn đen phun lên từng chút. Rồi lần lượt, những vật lạ lộ ra: một mảnh vải cũ, một đoạn dây đỏ mục, một cái vòng nhựa trẻ con, một chiếc dép cao su nhỏ đã biến dạng, một góc xương trắng lẫn trong đất.
Khánh Vy đứng bên mép hố, mặt tái nhưng giọng vẫn giữ được độ lạnh cần thiết.
“Tất cả lùi lại! Không ai bước vào khu vực hồ sen!”
Một số công nhân lập tức làm theo. Một người trẻ quá sợ, ngã ngồi xuống bùn, vừa lùi vừa nôn khan. Ông Phúc, đại diện chủ đầu tư An Lạc Viên, không còn giữ được vẻ lịch sự thường ngày. Bộ vest sáng màu của ông dính đầy bùn ở gấu quần. Ông ta liên tục nói:
“Không thể nào... khu này đã khảo sát rồi... không có hồ sơ mộ... không có...”
Khánh Vy quay phắt sang.
“Ông im lặng và đứng yên tại chỗ.”
“Tôi là đại diện pháp lý của dự án, cô không có quyền...”
“Dưới đất có di hài.” Khánh Vy nói từng chữ. “Từ lúc này, nơi này là hiện trường. Nếu ông còn bước thêm một bước, tôi sẽ lập biên bản cản trở hoạt động điều tra.”
Ông Phúc cứng người.
Nam không nhìn ông ta. Anh quỳ bên mép hố, nhưng không bước xuống. Ánh mắt anh dán vào mảnh vải trắng dính bùn nơi Linh đang nằm. Anh muốn đưa em lên ngay. Muốn dùng tay đào, muốn kéo bùn khỏi tóc em, khỏi cổ tay em, khỏi mười năm bị chôn dưới cái tên giả tạo “người gánh hạn”. Nhưng anh biết mình không được chạm.
Chỉ cần anh chạm sai, chứng cứ có thể bị hủy. Những người đã chôn Linh sẽ có thêm lý do để nói mọi thứ bị làm xáo trộn. Những kẻ như ông Phúc, ông Cẩn, thầy Tư Lễ, dì Hạnh, thậm chí cả người trong nhà anh, sẽ lại có cơ hội biến sự thật thành lời đồn.
Nam phải để Linh được đưa lên đúng cách.
Đó mới là lần đầu tiên anh thật sự cứu em.
Bà Mai quỳ cách anh vài bước, hai tay bấu xuống bùn. Sau câu gọi tên Linh, bà như cạn sạch sức lực. Nước mưa rơi xuống tóc bà, xuống vai, xuống áo lam, nhưng bà không biết. Bà chỉ nhìn hố đất, môi run run lặp lại:
“Nguyễn Ngọc Linh... Nguyễn Ngọc Linh... con gái của mẹ...”
Mỗi lần bà gọi, Nam thấy mặt đất quanh hố như dịu đi một chút. Những sợi chỉ đỏ cháy đen nằm bất động, không còn trườn như rễ sống. Nhưng trong lòng anh không có cảm giác tha thứ. Ít nhất là chưa. Việc mẹ anh gọi tên Linh không xóa được mười năm bà thờ con bằng một bài vị không tên. Không xóa được cái đêm bà cầm nhang để người ta buộc chỉ lên tay Linh. Không xóa được hũ sứ khóa tên nằm dưới bàn thờ.
Nhưng nó là bước đầu tiên.
Một bước muộn.
Vẫn tốt hơn không bao giờ.
Hoài Minh quỳ bên cạnh mẹ, hai tay ôm đầu. Người anh cả từng dùng câu “Linh không bình thường” để tự bảo vệ mình giờ nhìn xuống hố như nhìn thấy chính tay mình đang khóa cánh cửa phòng thờ mười năm trước. Anh không khóc lớn. Chỉ có vai run lên từng đợt.
“Anh đã giữ cửa.” Minh nói khẽ, không biết nói với Nam hay với hố đất. “Linh, anh đã giữ cửa...”
Nam nghe thấy, nhưng không quay lại.
“Anh Hai xin lỗi.” Minh tiếp tục, giọng nghẹn. “Anh tưởng chỉ cần qua đêm đó là mọi chuyện xong. Anh tưởng thầy chỉ dọa. Anh tưởng...”
Nam cuối cùng quay sang.
“Anh tưởng nhiều quá.”
Minh ngẩng lên. Đôi mắt anh đỏ, mặt lấm bùn và nước mưa.
“Đúng.” Anh nói. “Anh tưởng nhiều quá. Và Linh chết thật.”
Không còn gì để nói thêm.
Xa xa, tiếng còi xe vang lên. Lần này không chỉ một chiếc. Đèn xanh đỏ chớp qua màn mưa ở phía đường chính. Có xe công an, xe cứu thương, và cả một xe bán tải khác. Tiếng người gọi nhau vọng đến. Dòng ánh sáng ấy xé qua khu đất như một thứ thuộc về thế giới thực, xộc vào nơi ông Cẩn đã cố biến thành lãnh địa của nghi lễ.
Khánh Vy lập tức chạy ra phía hàng rào tôn, vừa ra hiệu vừa gọi lớn:
“Lối vào phía đông! Có nhiều di hài! Mang đèn, dây phong tỏa và thiết bị ghi hình vào đây!”
Nam nhìn quanh.
Ông Cẩn đã biến mất.
Năm người áo dài đen cũng không còn đủ năm. Hai người đang bị công nhân và bảo vệ dự án giữ lại ở gần bàn lễ. Một người nằm bất động vì ngất hoặc vì chiếc nhẫn trên tay nứt vỡ. Hai người còn lại đã biến mất trong lúc hỗn loạn.
Khánh Vy nhận ra ngay.
“Giữ hai người kia lại!” cô quát với nhóm công nhân. “Không cho rời khỏi hiện trường!”
Một công nhân trẻ run rẩy đáp: “Chị ơi, tụi em chỉ làm thuê thôi... tụi em không biết...”
“Tôi không hỏi các anh biết hay không. Tôi bảo giữ người.”
Câu nói của cô có hiệu lực. Khi những xe hỗ trợ tiến vào khu đất, vài công nhân như bừng tỉnh, lập tức giữ chặt hai người áo dài đen còn lại. Một người trong số đó giãy giụa, gào lên:
“Các người không biết mình đang làm gì đâu! Đất này đã được ghi tên rồi! Đào lên là cả An Khê chết hết!”
Nam bước tới gần người đó.
“An Khê chết vì ai?”
Người kia nhìn anh, mắt đỏ ngầu.
“Vì những người gọi tên người chết.”
“Không.” Nam nói. “Vì những người chôn họ mà không gọi tên.”
Người đó câm bặt.
Đội kỹ thuật hình sự đến sau vài phút. Người phụ trách là một phụ nữ trung niên tên Hương, tóc cắt ngắn, mắt sắc, không thuộc công an huyện An Khê mà từ tỉnh xuống theo cuộc gọi khẩn của bà Mai. Khi Khánh Vy nhìn thấy bà, vai cô thả lỏng một chút.
“Chị Hương.”
Người phụ nữ nhìn hiện trường, sắc mặt trầm xuống.
“Cô báo đúng rồi. Việc này vượt cấp huyện.”
Khánh Vy đưa nhanh USB và bản tóm tắt tình huống. “Có dữ liệu video, ghi âm, bản vẽ của nạn nhân Nguyễn Ngọc Linh, chứng cứ từ hũ khóa tên, và dấu hiệu nhiều di hài tại khu hồ sen. Có khả năng liên quan dự án An Lạc Viên và các nghi lễ do nhóm của ông Cẩn điều hành.”
“Ông Cẩn đâu?”
“Biến mất khỏi hiện trường. Có ít nhất hai đối tượng áo dài đen bỏ trốn.”
Chị Hương nhìn sang Nam. “Anh là Nguyễn Hoài Nam?”
“Vâng.”
“Anh không được xuống hố, không chạm vào bất kỳ vật gì. Tôi biết đây là người thân của anh, nhưng từ giờ mọi thứ phải theo quy trình.”
Nam gật đầu.
“Tôi hiểu.”
Chị Hương nhìn anh thêm một giây, có lẽ vì hiếm khi người nhà nạn nhân đáp bình tĩnh như vậy trong hoàn cảnh này. Nhưng Nam không bình tĩnh. Anh chỉ hiểu rằng cảm xúc của mình, nếu đặt sai chỗ, có thể hại Linh thêm lần nữa.
Dây phong tỏa được kéo rộng quanh toàn bộ khu hồ sen. Đèn công suất lớn được dựng lên. Camera ghi hình được bật liên tục. Nhân viên kỹ thuật mặc đồ bảo hộ đi từng bước xuống mép hố, đánh dấu từng vị trí lộ vật chứng bằng cọc nhỏ. Họ không đào vội. Họ chụp ảnh, đo đạc, ghi biên bản, đánh số.
Nam đứng ngoài dây phong tỏa.
Đó là khoảng cách gần nhất anh được phép đến với Linh.
Anh nhìn một kỹ thuật viên cúi xuống gần phần vải trắng của em, cẩn thận dùng dụng cụ gạt lớp bùn ở cạnh cổ tay. Sợi chỉ đỏ ba vòng hiện ra rõ hơn. Người đó dừng lại, chụp nhiều góc, rồi gọi chị Hương xuống xem.
Chị Hương nhìn cổ tay, nhìn tấm ảnh thẻ học sinh của Linh trong túi vật chứng, rồi nhìn Nam.
“Tạm thời chưa kết luận danh tính. Nhưng có dấu hiệu trùng khớp vật chứng cá nhân.”
Nam gật đầu.
Anh không cần họ nói ngay. Anh cần họ làm đúng.
Bà Mai ở phía sau bỗng đứng dậy, loạng choạng định tiến đến dây phong tỏa. Minh giữ mẹ lại.
“Không được vào.”
Bà Mai như không nghe. “Cho tôi nhìn con tôi. Tôi là mẹ nó. Cho tôi nhìn...”
Nam bước tới chắn trước mặt bà.
“Mẹ đứng đây.”
“Nam, mẹ chỉ muốn nhìn Linh.”
“Lúc em ấy ở trong nhà, mẹ đã không nhìn. Bây giờ để họ đưa em ấy lên đúng cách.”
Bà Mai sững lại.
Câu nói đau đến mức bà không thể phản bác. Bà chậm rãi ngồi xuống bùn, hai tay ôm mặt. Minh quỳ xuống cạnh mẹ, nhưng lần này không nói “mẹ không có lỗi”, không dỗ dành, không che chắn cho bà khỏi sự thật.
Cả nhà họ Nguyễn đứng trước hố chôn Linh, không ai còn chỗ để trốn.
Một kỹ thuật viên khác phát hiện thêm vật chứng ở hố phụ: một mảnh vòng tay nhựa màu hồng, một chiếc kẹp tóc, một phần vải áo nâu, và ba sợi chỉ đỏ quấn quanh một đoạn xương cổ tay. Chị Hương lập tức yêu cầu mở rộng phạm vi.
“Không chỉ một hố. Có ít nhất ba vị trí có dấu hiệu chôn lấp.”
Ông Phúc nghe vậy thì gần như khuỵu xuống.
“Không thể nào... báo cáo khảo sát địa chất không có...”
Khánh Vy quay sang ông ta.
“Ai phụ trách khảo sát?”
Ông Phúc ấp úng: “Bên nhà thầu... tôi không nhớ tên...”
“Ông là đại diện dự án mà không nhớ?”
“Tài liệu ở văn phòng.”
“Niêm phong văn phòng dự án.” Chị Hương nói ngay với người bên cạnh. “Không để ai tiếp cận hồ sơ, máy tính, camera, bản đồ khảo sát, hợp đồng di dời mộ.”
Ông Phúc tái mặt. “Chị không thể làm vậy nếu không có lệnh.”
Chị Hương nhìn ông, không cao giọng nhưng đủ nặng:
“Dưới khu đất dự án của ông có nhiều di hài chưa khai báo. Ông muốn nói chuyện lệnh hay muốn nói chuyện trách nhiệm hình sự?”
Ông Phúc im bặt.
Nam nghe mọi thứ nhưng như nghe từ rất xa. Mắt anh vẫn dán vào hố trung tâm. Lúc ánh đèn quét qua, anh thấy một vật nhỏ được gạt ra khỏi bùn gần tay Linh. Kỹ thuật viên dùng nhíp nhặt lên.
Một chiếc cúc áo.
Màu trắng ngà, có vết xước hình chữ L rất nhỏ.
Nam nhận ra ngay.
Đó là cúc áo đồng phục của Linh. Con bé từng dùng kim khắc chữ L lên mặt trong cúc áo vì sợ đi học thể dục thay đồ bị nhầm áo với bạn. Nam còn mắng nó rảnh rỗi. Linh cười, nói đồ của em phải có tên em.
Đồ của em phải có tên em.
Vậy mà người ta đã lấy cả tên của nó.
Nam quay mặt đi, hít một hơi thật sâu để không gục xuống.
Khánh Vy bước đến cạnh anh.
“Anh ổn không?”
“Không.” Nam đáp thật. “Nhưng tôi đứng được.”
Cô im lặng một lúc, rồi nói:
“Tỉnh đã nhận dữ liệu. Họ sẽ cử thêm lực lượng. Văn phòng dự án đang bị phong tỏa. Nhà họ Nguyễn cũng được giữ hiện trường. Thầy Tư Lễ vẫn bị giữ ở nhà anh.”
“Ông Cẩn?”
“Chưa thấy.”
Nam nhìn về phía rìa khu đất, nơi ông Cẩn biến mất. “Ông ta sẽ không bỏ đi.”
“Anh nghĩ ông ta còn ở đây?”
“Tôi nghĩ ông ta muốn chúng ta đào lên.”
Khánh Vy nhìn anh.
Nam nói tiếp: “Từ đầu ông ta luôn đẩy tôi đi từng bước. Điện thoại, thẻ nhớ, miếu, hũ sứ, hồ sen. Nếu ông ta thật sự muốn giấu Linh, đã không để lại nhiều đường dẫn như vậy.”
“Có thể ông ta không kiểm soát được Linh.”
“Có thể.” Nam nhìn hố. “Nhưng cũng có thể Linh chỉ là một phần. Ông ta muốn những người dưới hồ được gọi tên. Hoặc muốn dùng việc này cho một nghi lễ lớn hơn.”
Khánh Vy không bác bỏ.
Sau những gì vừa thấy, cô không thể đơn giản nói “không có chuyện đó”.
Một tiếng hét đột ngột vang lên từ phía máy xúc.
Mọi người quay lại.
Một công nhân đang chỉ lên cabin của chiếc máy xúc lớn đứng gần hồ sen. Bên trong cabin, cửa kính đã bị mở. Trên ghế lái có một bài vị gỗ nhỏ không tên, mới được đặt ở đó từ lúc nào. Trên bài vị dán một tờ giấy đỏ.
Chị Hương ra hiệu không ai lại gần, rồi cùng Khánh Vy bước tới.
Nam đi theo đến ngoài phạm vi cho phép.
Tờ giấy đỏ trên bài vị ghi:
Khai đất bằng người chết.
Đắp hồ bằng tên.
Nước vào, nợ nổi.
Bên dưới là ký hiệu ba vòng tròn.
Khánh Vy nhìn dòng chữ, rồi nhìn máy xúc.
“Lễ động thổ không chỉ là nghi thức. Họ định dùng máy xúc để phá hố chôn.”
Chị Hương gật đầu. “Nếu chúng ta đến muộn, toàn bộ khu này sẽ bị xáo trộn trước khi ai kịp phát hiện.”
Nam nhìn máy xúc, rồi nhìn hố Linh.
Nếu anh đến muộn thêm một tiếng, lưỡi gầu sắt có thể đã xé qua nơi Linh nằm. Nước hồ sen có thể đã đổ vào. Mọi thứ có thể bị nghiền lẫn thành bùn, thành đất thi công, thành một cảnh quan yên bình cho người ta đến chụp ảnh.
Anh siết chặt tay.
Đúng lúc đó, điện thoại của anh rung lên.
Nam lấy máy ra.
Một tin nhắn từ số lạ.
Không phải Linh.
Không phải cha anh.
Không phải Minh.
Chỉ một dòng:
Muốn biết tên những người còn lại, hỏi người đã bán tên họ.
Nam nhìn xung quanh.
Ở rìa khu đất, phía sau hàng rào tôn, có một bóng người đứng dưới mưa. Không phải ông Cẩn. Dáng thấp hơn, vai gầy hơn. Khi ánh đèn quét qua, Nam nhận ra người đó mặc áo nâu sẫm.
Thầy Tư Lễ.
Không thể.
Ông ta đáng lẽ đang bị giữ ở nhà họ Nguyễn.
Nhưng bóng người kia đứng đó, dưới mưa, nhìn thẳng về phía Nam.
Khánh Vy cũng thấy. Cô lập tức gọi người chặn lại.
“Bắt ông ta!”
Hai cán bộ chạy về phía hàng rào. Bóng thầy Tư Lễ quay lưng bỏ chạy vào bãi cỏ tối.
Nam nhìn tin nhắn lần nữa.
Người đã bán tên họ.
Anh hiểu ngay.
Không phải thầy Tư Lễ.
Không phải ông Cẩn.
Mà là người cung cấp danh sách người chết, người mất tích, người bị chọn cho dự án và nghi lễ.
Nam quay đầu nhìn về phía dì Hạnh đang bị giữ ở xe công an.
Dì Hạnh cũng đang nhìn anh.
Mặt bà trắng bệch.
Như thể bà vừa nhận ra tin nhắn đó nhắm vào mình.
Nam bước về phía bà.
Dì Hạnh lùi lại, nhưng sau lưng là cửa xe và cán bộ giữ người.
“Dì Hạnh.” Nam nói.
Bà ta lắc đầu. “Dì không biết. Dì không biết tên ai hết.”
“Tin nhắn nói hỏi người đã bán tên họ.”
Dì Hạnh bật khóc ngay. “Dì chỉ làm hồ sơ. Dì chỉ thu giấy tờ. Ai mất, ai dời mộ, ai không có thân nhân, bên dự án cần danh sách thì dì đưa. Dì không biết họ dùng để chọn người.”
Khánh Vy đi tới, giọng sắc lạnh:
“Bà đã giao danh sách mộ, danh sách người chết và thân nhân cho ông Cẩn?”
“Không phải ông Cẩn.” Dì Hạnh nói trong tiếng khóc. “Tôi giao cho ông Phúc. Ông Phúc bảo đó là hồ sơ quy hoạch tâm linh.”
Ông Phúc đứng cách đó không xa, mặt biến sắc.
Khánh Vy quay sang ông.
Ông lùi lại.
“Tôi không biết gì về nghi lễ. Tôi chỉ nhận hồ sơ từ phòng pháp lý.”
“Phòng pháp lý ai phụ trách?” Khánh Vy hỏi.
Ông Phúc mấp máy môi.
Chưa kịp trả lời, tiếng chuông điện thoại của ông vang lên.
Mọi người cùng nhìn.
Ông Phúc run rẩy lấy điện thoại ra. Màn hình hiện tên người gọi:
CẨN.
Khánh Vy lập tức nói:
“Bật loa ngoài.”
Ông Phúc lắc đầu. “Không... tôi...”
“Bật loa ngoài.”
Dưới họng súng và ánh mắt của những người xung quanh, ông Phúc bấm nghe, bật loa.
Không có tiếng nói ngay.
Chỉ có tiếng mưa, tiếng gió và một tiếng chuông đồng rất nhỏ.
Rồi giọng ông Cẩn vang lên, trầm và bình thản:
“Ông Phúc, lễ động thổ thất bại rồi.”
Ông Phúc lắp bắp: “Tôi không biết... tôi không liên quan...”
“Đừng sợ.” Ông Cẩn nói. “Hồ sen chưa nở thì dùng hồ khác.”
Nam bước tới gần điện thoại.
“Ông đang ở đâu?”
Đầu dây bên kia im vài giây.
Rồi ông Cẩn cười khẽ.
“Cậu Nam, cậu gọi được tên em gái. Tốt. Nhưng cậu có muốn nghe tên người đầu tiên bị chôn dưới nhà mình không?”
Nam lạnh người.
“Nguyễn Ngọc Diệp.”
“Không.” Ông Cẩn đáp. “Diệp không phải người đầu tiên dưới nhà cậu. Cô ấy chỉ là người đầu tiên của dòng họ cậu.”
Nam nín thở.
“Dưới phòng thờ nhà họ Nguyễn còn một người khác. Một người không thuộc họ Nguyễn. Một người khiến cả nghi lễ đổi mạng ở An Khê bắt đầu.”
Khánh Vy nhìn Nam.
Ông Cẩn nói tiếp, giọng càng lúc càng xa:
“Muốn biết vì sao Linh bị chọn, đừng chỉ đào hồ sen. Đào dưới bàn thờ tổ.”
Cuộc gọi tắt.
Mọi người im phăng phắc.
Nam nhìn về phía xa, nơi căn nhà họ Nguyễn nằm trong màn mưa và bóng đêm.
Tưởng rằng tìm thấy Linh là chạm đến đáy.
Nhưng hóa ra dưới bàn thờ nhà anh còn một tầng đất sâu hơn.
Và ở đó, có người đầu tiên thật sự.