Lễ Cúng Đổi Mạng - Chương 16: Gọi Tên Em
Bàn tay trắng bệch trồi lên khỏi hố bùn.
Trong khoảnh khắc ấy, toàn bộ khu đất An Lạc Viên như bị đóng đinh giữa bóng tối. Tiếng máy phát đã tắt, đèn công trường tắt, tiếng tụng của năm người áo dài đen cũng đứt ngang. Chỉ còn mưa rơi lộp bộp trên bạt nhựa, tiếng bùn sủi dưới hố đào, và hơi thở của Nguyễn Hoài Nam vỡ ra trong cổ họng.
Bàn tay ấy gầy, nhỏ, các ngón co nhẹ như vẫn đang cố bám vào thứ gì đó. Lớp vải trắng mục quấn quanh cổ tay đã thấm bùn, nhưng bên dưới vẫn lộ ra một vòng chỉ đỏ sẫm quấn ba vòng.
Nam đứng sững.
Mười năm trước, anh đã nhìn thấy sợi chỉ đó trên cổ tay Linh trong ngày tang.
Cũng cổ tay phải.
Cũng ba vòng.
Nhưng ngày đó, anh đã nghĩ đó là thứ được buộc lên một người chết nằm trước mặt mình. Còn bây giờ, bàn tay ấy đang trồi lên từ lòng đất của một dự án chưa kịp lấp nước, trong nơi được gọi là hồ sen tĩnh tâm.
“Linh...”
Tên em gái anh bật ra rất khẽ.
Bùn trong hố tiếp tục động. Một phần vải trắng nổi lên, rồi vai, rồi mái tóc đen bết đất. Không phải một cơ thể nguyên vẹn theo cách người sống có thể chịu đựng để nhìn. Thời gian, đất ẩm và nghi lễ đã làm mọi thứ biến dạng thành một hình hài mờ mịt giữa xác thực và ảo ảnh. Nhưng Nam biết đó là Linh. Không cần nhìn rõ mặt. Không cần xét nghiệm. Không cần ai xác nhận.
Một người anh có thể không nghe điện thoại của em mình, nhưng khi em trở lại từ dưới đất, anh vẫn nhận ra.
Đặng Khánh Vy lao qua khe tôn ngay sau anh. Cô không còn điện thoại ghi hình vì thiết bị đã tắt, nhưng tay cô cầm súng, mắt quét nhanh toàn bộ hiện trường. Năm người mặc áo dài đen dàn thành nửa vòng quanh bàn lễ. Ông Phúc, đại diện dự án, đứng chết trân cạnh xe bán tải, mặt cắt không còn giọt máu. Vài công nhân bỏ chạy khỏi mép hố, có người trượt ngã xuống bùn.
Chỉ có ông Cẩn vẫn đứng yên.
Ông ta nhìn Nam, rồi nhìn bàn tay trồi lên từ hố, vẻ mặt không hề kinh hãi. Trái lại, trong mắt ông ta có một thứ gần giống hài lòng.
“Cậu gọi được rồi.” Ông nói.
Nam quay sang ông ta.
“Ông đã chôn em tôi ở đây.”
“Không.” Ông Cẩn đáp nhẹ. “Gia đình cậu đưa nó đến đây.”
“Ông chọn nó.”
“Người được chọn luôn phải có người đưa đến.” Ông nhìn về phía bóng tối sau lưng Nam, như nhìn qua nhiều năm. “Tôi chỉ cho họ một lý do.”
Khánh Vy giơ súng. “Tất cả đứng yên! Rời khỏi bàn lễ!”
Một người áo dài đen bật cười khẽ. Không rõ là nam hay nữ. Tiếng cười lẫn trong mưa, khô và vô cảm.
“Cô công an, cô nghĩ súng dùng được ở đây sao?”
Khánh Vy không chớp mắt. “Tôi không cần thử nhiều lần.”
Cô bóp cò cảnh cáo xuống nền đất cạnh bàn lễ.
Không có tiếng nổ.
Khánh Vy khựng lại.
Cô bóp lần nữa.
Súng kẹt.
Ông Cẩn mỉm cười. “Ở nơi đang mở lễ, đồ sắt không nghe người sống.”
Khánh Vy lập tức đổi thế, lùi nửa bước, không để người áo đen áp sát. Dù súng không nổ, cô vẫn giữ nó như một vật phòng thủ, đồng thời mắt tìm đường thoát, đường vào hố, vị trí công nhân, vị trí Nam.
Nam không nhìn cô. Anh chỉ nhìn hố bùn.
“Linh!”
Giọng anh vang lên lần nữa.
Mảnh vải trắng trong hố động mạnh. Một tiếng thở dài rất nhỏ vang lên từ dưới đất, như tiếng gió thoát qua khe cửa cũ.
Rồi giọng Linh vang lên.
Không còn từ điện thoại. Không từ hũ sứ. Không từ radio. Lần này, giọng ấy phát ra từ chính hố bùn, từ hình hài bị chôn dưới nơi người ta định trồng sen.
“Anh Nam...”
Nam bước tới mép hố.
Khánh Vy lập tức gọi:
“Đừng xuống!”
Nam dừng lại. Không phải vì sợ, mà vì anh nhìn thấy quanh miệng hố có rất nhiều sợi chỉ đỏ chôn nửa chìm nửa nổi trong bùn. Chúng tạo thành các vòng tròn lồng vào nhau, giống ký hiệu trên nhẫn của ông Cẩn. Một vài sợi chỉ đang động, rất chậm, như rễ cây dưới đất.
Ông Cẩn nói:
“Muốn đưa nó lên, cậu phải bước vào vòng.”
Nam nhìn ông.
“Và nếu tôi bước vào?”
“Lễ hoàn tất.”
“Lễ gì?”
Ông Cẩn nhìn bàn tay trắng trong hố.
“Lễ chuyển tên.”
Khánh Vy cau mày. “Chuyển tên?”
Ông Cẩn quay sang cô, có vẻ lần đầu tiên thật sự muốn giải thích. Không phải vì thiện ý, mà vì người làm nghi lễ thường thích nói về luật của nó với kẻ sắp mắc vào.
“Một người bị chọn chỉ thật sự mất khi không còn tên. Nhưng nếu có người gọi tên họ đúng lúc, đúng nơi, tên đó có thể trở lại. Khi tên trở lại, món nợ cần người khác giữ. Người gọi tên sẽ trở thành vật chứa mới.”
Nam hiểu.
Đó là lý do ông ta muốn anh đến. Muốn anh gọi Linh. Muốn anh đứng ở hồ sen trước nửa đêm. Không phải để Linh được cứu, mà để chuyển vai “người gánh hạn” từ Linh sang anh.
Một vòng tròn khác.
Diệp gọi Khang, Khang im lặng. Diệp bị xóa tên.
Linh gọi Nam, Nam không nghe. Linh bị xóa tên.
Nam gọi Linh, nếu bước vào vòng, anh sẽ thay em.
Ông Cẩn nói tiếp:
“Cậu muốn cứu em gái. Rất tốt. Vậy nhận tên của nó đi.”
Nam nhìn hố bùn.
Linh im lặng.
“Em muốn anh làm vậy không?” Nam hỏi.
Không có tiếng đáp ngay.
Mưa rơi xuống hố, làm bùn bắn lên mảnh vải trắng. Bàn tay Linh co lại, như đau.
Rồi giọng cô vang lên, rất khẽ:
“Em muốn anh sống.”
Một câu đơn giản, nhưng nó làm Nam suýt khuỵu xuống.
Mười năm qua, anh luôn nghĩ nếu có thể chết thay Linh, anh sẽ bớt tội. Nhưng Linh không cần anh chết. Người chết không cần thêm người chết để an ủi mình. Người bị bỏ rơi không cần người khác tự hủy để chứng minh tình thương.
Linh muốn anh sống.
Và điều đó khó hơn rất nhiều.
Ông Cẩn thở dài.
“Người chết luôn nói vậy khi chưa bị gọi hết tên. Đến khi nhớ ra mình đã nằm dưới đất mười năm, họ sẽ muốn người sống trả lại bằng máu.”
Nam ngẩng lên.
“Ông không hiểu em tôi.”
“Không ai hiểu người chết hơn người ghi tên họ.”
“Ông không ghi tên. Ông xóa tên.”
Câu ấy làm năm người áo đen cùng quay đầu nhìn Nam.
Ông Cẩn hạ mắt.
“Cẩn thận lời nói. Một cái tên có thể cứu, cũng có thể giết.”
“Vậy tôi sẽ nói cho đúng.”
Nam rút từ balo ra bài vị nhỏ bọc trong túi vật chứng. Bài vị khắc bốn chữ: Người Gánh Hạn. Anh chưa xé niêm phong, nhưng có thể nhìn thấy dòng chữ qua lớp túi trong. Anh giơ nó lên trước mặt tất cả.
“Đây là thứ nhà tôi thờ suốt mười năm.”
Bà Mai không có ở đây để nghe. Hoài Minh không có ở đây. Ông Khang đang được đưa đi cấp cứu. Nhưng Nam biết lời này không chỉ dành cho người sống đang có mặt.
Nó dành cho Linh.
Dành cho Diệp.
Dành cho những bài vị không tên trong miếu.
Dành cho chính anh.
“Nhưng đây không phải em gái tôi.”
Ông Cẩn nheo mắt.
Nam nói rõ từng chữ:
“Em gái tôi tên là Nguyễn Ngọc Linh. Sinh ngày mười hai tháng tám. Mất năm mười bảy tuổi. Nó thích xoài chua, ghét bị gọi là yếu vía, hay giấu điện thoại dưới gối, từng muốn học thiết kế vì nói muốn vẽ lại nhà mình thành một nơi không ai phải sợ phòng thờ.”
Bùn trong hố rung lên.
Giọng Linh nghẹn lại:
“Anh còn nhớ...”
Nam cười, nhưng nước mắt chảy xuống.
“Anh nhớ muộn.”
Các sợi chỉ quanh hố bắt đầu co rút.
Một người áo đen bước tới, giọng gấp:
“Ông Cẩn, nó đang gọi quá nhiều.”
Ông Cẩn giơ tay ngăn lại, nhưng sắc mặt ông không còn bình thản.
Nam tiếp tục:
“Nguyễn Ngọc Linh không tự nguyện gánh hạn. Không bị vong nhập. Không chết vì số. Không phải tai họa của nhà họ Nguyễn. Nó bị người lớn trong nhà bỏ mặc, bị thầy cúng trói vào lễ, bị người của dự án đem đi, bị chôn dưới đất để người khác kiếm tiền trên cái chết của nó.”
Mưa nặng hạt hơn.
Bên ngoài hàng rào tôn, xa xa có tiếng xe. Không biết là đội hỗ trợ, hay người của dự án, hay một nhóm nào khác đang đến. Nhưng Nam không dừng.
Ông Cẩn lạnh giọng:
“Cậu nghĩ lời kể thay được nghi lễ?”
“Không.” Nam nói. “Nhưng tôi còn tiếng nói của Linh.”
Anh bật máy ghi âm cầm tay. Loại máy cũ này không tắt như điện thoại. Nó đã ghi suốt từ lúc ở nhà họ Nguyễn, rồi miếu, rồi Cầu Đen. Pin còn ít, nhưng vẫn hoạt động.
Nam mở đoạn file văn bản giọng đọc tự động? Không. Anh mở đoạn ghi âm Linh đã để lại trong thẻ nhớ đầu tiên, được anh sao vào máy ghi âm trong lúc ở nhà ông Hòa.
Giọng Linh vang lên giữa khu hồ sen chưa nở:
“Em không bị ma nhập.
Em không muốn chết.
Em không tự nguyện gánh hạn cho ai hết.
Em là Nguyễn Ngọc Linh.
Không phải người gánh hạn.”
Từng chữ vang qua loa nhỏ của máy ghi âm, lẫn trong tiếng mưa, nhưng rõ ràng.
Hố bùn trước mặt rung lên dữ dội.
Năm người áo đen bắt đầu tụng nhanh hơn, nhưng tiếng tụng của họ bị giọng Linh cắt qua. Bàn lễ phủ vải đen rung bần bật. Bát hương đổ nghiêng. Chuông đồng lăn xuống đất, phát ra tiếng đục.
Khánh Vy nhìn quanh, lập tức hành động. Cô lao tới kéo một công nhân đang sợ hãi đứng gần đó.
“Máy phát điện ở đâu?”
Người đó run rẩy chỉ về phía xe tải nhỏ.
“Bật lại đèn! Gọi mọi người rời khỏi hố! Mau!”
“Nhưng ông Phúc bảo...”
Khánh Vy quát:
“Ông Phúc không cứu anh nếu dưới đó có thi thể!”
Câu “thi thể” làm mấy công nhân giật mình. Một người chạy về phía máy phát. Ông Phúc ở cạnh xe bán tải hét lên ngăn lại, nhưng đã muộn. Máy phát khục khặc rồi nổ trở lại. Đèn công trường bật sáng từng cột một.
Ánh sáng trắng lạnh đổ xuống khu hồ sen.
Và trong ánh sáng đó, mọi người thấy rõ thứ dưới hố.
Không chỉ một bàn tay.
Một phần cơ thể quấn trong vải trắng mục đã trồi lên khỏi bùn. Bên cạnh đó còn có vài mảnh gỗ mục giống ván hòm, một chiếc kẹp tóc gỉ, và những sợi chỉ đỏ bám quanh như rễ cây.
Một công nhân hét lên.
Người khác nôn ngay tại chỗ.
Ông Phúc lùi lại, mặt trắng bệch.
“Không phải... không phải trong bản bàn giao...”
Khánh Vy quay điện thoại thử. Lần này máy bật được. Cô lập tức ghi hình toàn cảnh.
“Hiện trường có dấu hiệu phát hiện di hài tại khu vực hồ sen dự án An Lạc Viên. Yêu cầu mọi người lùi ra khỏi hố. Không ai được chạm vào bất kỳ vật gì.”
Ông Cẩn nhìn ánh đèn công trường, nhìn camera của Khánh Vy, rồi nhìn Nam. Trong mắt ông lần đầu tiên hiện lên sự khó chịu thật sự.
“Ánh sáng của người sống ồn ào quá.”
Nam đứng bên mép hố, máy ghi âm vẫn phát giọng Linh. Sợi chỉ đỏ quanh miệng hố bắt đầu cháy âm ỉ, không có lửa lớn, chỉ chuyển thành tro đen từng đoạn.
Khánh Vy thấy vậy, nói nhanh:
“Anh Nam, tiếp tục gọi tên. Đừng bước xuống.”
Nam hiểu.
Anh không cần chết thay Linh.
Anh cần gọi em về đúng tên, trước mặt đủ người sống để không ai có thể xóa đi lần nữa.
Anh nhìn xuống hố.
“Nguyễn Ngọc Linh.”
Mảnh vải trắng khẽ động.
“Anh Nam...” Giọng Linh vang lên, lần này rõ hơn, nhưng không còn tuyệt vọng. “Em lạnh quá.”
Nam nuốt nghẹn.
“Anh biết.”
“Em ở đây lâu quá.”
“Anh đến muộn.”
“Nhưng anh đến rồi.”
Câu ấy làm anh không chịu nổi nữa. Anh cúi đầu, nước mắt rơi xuống bùn.
Ông Cẩn đột ngột bước về phía bàn lễ, nhặt chiếc chuông đồng lên.
Khánh Vy chĩa súng, dù chưa chắc súng đã hoạt động. “Đặt xuống!”
Ông ta không nghe.
“Không thể để tên nó hoàn chỉnh.” Ông nói.
Ông vung chuông.
Nhưng trước khi tiếng chuông vang lên, một hòn đá bay tới, đập trúng cổ tay ông.
Chuông rơi xuống bùn.
Nam quay lại.
Người ném đá là Hoài Minh.
Anh chạy vào từ khe hàng rào, quần áo lấm bùn, thở dốc. Phía sau anh là bà Mai, đi loạng choạng, tay cầm phong bì USB của Khánh Vy. Xa hơn nữa, có ánh đèn xe và tiếng người gọi nhau. Có lẽ bà đã tìm được sóng. Có lẽ lực lượng bên ngoài đang đến.
Minh nhìn hố bùn.
Rồi anh nhìn Nam.
“Em tao ở đó?”
Nam không trả lời.
Minh bước đến mép hố, nhìn thấy mảnh vải trắng, cổ tay buộc chỉ đỏ, chiếc kẹp tóc gỉ. Gương mặt anh biến dạng. Người anh trai từng khóa cửa phòng thờ, từng bảo Linh không bình thường, từng cố quên, cuối cùng khuỵu xuống trong bùn.
“Linh...” Minh gọi, giọng vỡ nát. “Anh Hai xin lỗi.”
Hố bùn rung lên nhẹ.
Bà Mai đứng phía sau, nhìn xuống hố. Trong một giây, bà không còn là người mẹ cố chấp, không còn là người tin thầy cúng, không còn là người muốn rải hũ xuống sông. Bà chỉ là một người mẹ nhìn thấy nơi con gái mình bị bỏ lại.
Bà bước tới, nhưng Nam đưa tay chặn.
“Đừng xuống.”
Bà gật đầu, nước mắt rơi không ngừng.
Rồi bà quỳ xuống ngay trên mép hố, hai tay đặt lên bùn, cúi đầu thật thấp.
“Nguyễn Ngọc Linh.” Bà gọi.
Giọng bà run, đứt quãng, nhưng rõ.
“Con gái của mẹ. Mẹ gọi tên con. Mẹ xin lỗi.”
Không khí trong khu hồ sen như nứt ra.
Những sợi chỉ đỏ còn lại quanh hố đồng loạt cháy đen. Năm người áo dài đen lùi lại, một người ngã xuống đất, chiếc nhẫn bạc trên tay nứt toác. Ông Cẩn nhìn bà Mai, khuôn mặt lần đầu tiên hiện lên vẻ giận dữ không che giấu.
“Bà không có quyền gọi.”
Bà Mai ngẩng lên, mắt đỏ nhưng không còn né tránh.
“Tôi là mẹ nó.”
“Bà đã ký tên nó thành người gánh hạn.”
“Vậy hôm nay tôi ký lại.”
Bà lấy từ trong áo ra một tờ giấy ướt. Nam nhận ra đó là bản photo bài vị không tên mà Khánh Vy đã chụp. Bà Mai xé nó làm đôi, rồi làm tư, để mảnh giấy rơi xuống bùn.
“Con tôi tên Nguyễn Ngọc Linh.”
Từ dưới hố, một tiếng thở rất dài vang lên.
Không phải tiếng người sống.
Là tiếng của đất vừa trả lại thứ nó giữ quá lâu.
Mảnh vải trắng phủ trên mặt Linh dần hạ xuống. Hình hài trong hố không còn trồi lên nữa, nhưng cũng không chìm xuống. Nó nằm yên, như cuối cùng đã được nhìn thấy.
Khánh Vy hét vào điện thoại, khi sóng vừa trở lại:
“Tôi cần phong tỏa khẩn cấp khu hồ sen An Lạc Viên! Có phát hiện di hài nghi là Nguyễn Ngọc Linh, nạn nhân trong vụ chết bất thường mười năm trước. Có nhiều đối tượng nghi tổ chức nghi lễ trái phép tại hiện trường. Gửi hỗ trợ ngay!”
Còi xe vang lên từ xa, lần này nhiều hơn.
Ông Cẩn nhìn xung quanh.
Ánh sáng công trường, camera, công nhân, công an đang đến, Nam, Khánh Vy, Minh, bà Mai, tất cả những người đáng lẽ phải im lặng giờ đều nhìn vào hố, gọi tên Linh, chứng kiến nơi cô bị chôn.
Nghi lễ của ông không mất hoàn toàn.
Nhưng nó đã bị nhìn thấy.
Và những thứ bị nhìn thấy thì khó tiếp tục giả làm linh thiêng.
Ông Cẩn lùi một bước.
Nam thấy ông ta định biến vào bóng tối như ở miếu, nhưng lần này Minh lao tới trước, chặn đường. Khánh Vy cũng tiến lên. Ông Cẩn nhìn họ, rồi nhìn Nam.
“Cậu nghĩ đưa được nó lên là xong?”
Nam đáp:
“Không. Đây mới là bắt đầu.”
Ông Cẩn mỉm cười lại. Nụ cười trở về, nhưng đã mỏng hơn, lạnh hơn.
“Đúng. Vì dưới hồ sen không chỉ có em gái cậu.”
Ngay lúc ấy, một công nhân đứng bên mép hố khác hét lên.
Đèn pin của anh ta chiếu xuống phần bùn vừa sụt cạnh hố trung tâm. Bên dưới lớp đất ướt, lộ ra một mảng vải trắng khác.
Rồi một mảng nữa.
Rồi một bàn tay xương nhỏ, cổ tay cũng buộc chỉ đỏ.
Khánh Vy chết lặng.
Nam nhìn xuống khu hồ sen chưa nở.
Dưới ánh đèn công trường, mặt đất quanh hố bắt đầu nứt ra từng đường mảnh, như có rất nhiều người bị chôn dưới đó đang cùng lúc trở mình.
Ông Cẩn lùi vào bóng tối giữa hai cột đèn chập chờn.
Giọng ông vang lên lần cuối trước khi biến mất:
“Gọi được một cái tên, các người phải nghe tất cả.”