Nén Nhang Cắm Ngược - Chương 3: Thay áo cho ma

Giữa đêm khuya tịch mịch, trời mưa xối xả, A Dơ một mình tìm đến nghĩa địa. Mưa phả vào mặt, cả người nó run lên vì lạnh và vì sợ, nhưng nó vẫn cắm gằm mặt xuống đất, tìm đến trước mộ của bố, trên vai vác theo một bao lớn. Đến nơi, A Dở vứt bao xuống, lấy ra một chiếc xẻng. Nó đứng lặng nhìn bia mộ bố mình bị màn mưa nuốt gọn, ba nén nhang, trong đó có một nén bị cắm ngược vẫn lạnh lẽo ở đó. Da gà A Dơ nổi hết cả lên, nhưng bây giờ không phải vì mưa, mà là vì cơn ớn lạnh đang chạy dọc sống lưng. Nó biết nó sắp làm ra hành động gì, đó là lý do mà nó sợ. Nhưng, gương mặt A Dơ đột nhiên trở nên quyết tâm lạ thường, muốn không bị mọi người phát giác ra sự thật, lần này nó bắt buộc phải ra tay.

Nói đoạn, A Dơ nhốc ba nén hương trên bát hương, vứt xuống đất, vác xẻng cầm ra phía sau, nhằm mộ bố mình mà bắt đầu đào. Nó đào hì hục một lúc lâu, nước mắt chảy đầm đìa hòa với nước mưa trôi tuột trên gương mặt đang co rúm lại vì kinh hãi của nó. Một tiếng “cạch” vang lên khiến A Dơ khựng người, đứng bất động, hai mắt nó trợn trừng nhìn cỗ quàn tài vừa dần lộ ra.

A Dơ run rẩy đào tiếp, cho đến lúc chiếc quan tài đã hoàn toàn lộ thiên. Răng cắn chặt môi đến nỗi tức máu, vị tanh lòm của máu tươi càng kích thích nó hơn. A Dơ dùng xẻng, cố hết sức cậy nắp quan tài ra. Một bộ xương trắng hếu, lúc nhúc giòi bọ hiện ra trước mặt khiến nó sợ điếng người, không dám cử động, cơn lạnh toát từ đất lạnh chạy dọc sống lưng, tìm lên đại não khiến mọi giác quan đều ngừng hoạt động. A Dơ đột nhiên bịt chặt miệng, nhưng thức ăn, mật xanh mật vàng vẫn theo từng kẽ tay trôi ra ngoài. Cả người nó mềm nhũn, sợ đến nỗi không biết phải làm gì. A Dơ thở dốc một hồi, mãi mới trấn tĩnh được một chút, rút từ trong chiếc bao ra một bộ áo quan màu trắng, sau đó là nhảy vào quan tài của bố. Nó nhắm chặt mặt không dám nhìn, nhưng hai tay vẫn run rẩy cởi bỏ lớp áo quan rách rưới trên bộ xương người, và mặc vào chiếc áo quan màu trắng, mới tinh mà nó đã chuẩn bị. Vừa làm A Dơ vừa lẩm bẩm cầu xin tha thứ, nó biết nó sai, nhưng nó cũng không còn lựa chọn nào khác. A Dơ biết mọi chuyện đã quá muộn, nhưng nó vẫn muốn chịu trách nhiệm cho tất cả những chuyện kinh hoàng đã xảy ra cho mọi người.

Xong xuôi, A Dơ đặt lại hài cốt của bố một cách ngay ngắn, bước ra ngòa, khấu đầu lần cuối trước khi đóng nắp quan tài lại. Nó nghĩ mọi việc đến đó có thể kết thúc, nhưng nó vừa quay người, một giọng nói quen thuộc chợt vang lên khiến nó sững người tại chỗ.

- A Dơ, là mày sao? Chính mày là đứa đã mạo phạm xác bố một năm trước sao?

Nỏ Hành nhìn A Dơ, nhưng A Dơ lại nhìn A Dở, ánh mắt như kẻ gian vừa bị bắt tại trận. Mọi người trong bản cũng đều có mặt, không ai không kinh tởm trước sự việc vừa nhìn thấy. Nhìn bộ xương người trắng hếu còn nằm trong quan tài chưa đóng lại, nhiều người còn không chịu nổi mà nôn thốc nôn tháo.

Thầy Phai Chinh và Dở mủ xấn tới, đè A Dơ xuống nền đất ướt nhẹp. Họ định giải A Dơ về để xử theo lệ bản, nhưng vừa đi, A Dở đã túm lấy tay người anh sinh đôi. Mắt nó ngấn nước nhìn thẳng A Dơ, miệng run rẩy.

- Tại… tại sao?

- Không sao đâu! - A Dơ chẳng hiểu sao lại mỉm cười với em gái. - Mọi chuyện đã kết thúc được rồi. Hãy để nó yên nghỉ được rồi!

Mọi người không hiểu A Dơ đang nói gì, áp giải nó về bản chờ trưởng bản định đoạt. Một mình A Dở bị bỏ lại. Nhìn trước áo quan mới tinh vừa được A Dơ khoác cho bộ xương người, hai mắt A Dở đột nhiên long sòng sọc, hằn lên những tia đỏ có thể vỡ ra bất cứ lúc nào. Phải! Không một ai hiểu A Dơ đang nói gì, nhưng A Dở thì có. Đương nhiên không chỉ vì hai đứa nó là anh em sinh đôi.

*

Giữa trời mưa to, A Dơ bị kéo ra giữa hội trường nhà văn hóa bản. Trưởng bản Vàng Phai Chinh gương mặt đanh lại vì tức giận, thông báo cho cả bản biết chính con trai út A Dơ là người đã mạo phạm thi thể của bố mình, cũng là trưởng bản cũ Giàng A Tu, khiến vong hồn ông ấy không thể siêu thoát. A Dơ bị bắt tại trận, cũng không chối cãi gì, tường tận kể lại sự việc. Vào hôm tang ma một năm trước, theo tục lệ của bản, mỗi người con sẽ tặng người chết một bộ đồ mới, và một con lợn làm vốn đi xuống cõi âm làm ăn. Hôm đó, sau khi Nỏ Hành và A Dở đã làm xong, đến lượt A Dơ thì thay vì tặng bố một chiếc áo quan mới, nó lại dùng áo rách rưới, bẩn thỉu để thay thế. Chính điều đó đã khiến vong hồn ông A Tu tức giận, không thể siêu thoát suốt một năm trời.

Nỏ Hành nghe em trai thuật lại sự việc, không dám tin đó là sự thật. Nó hỏi A Dơ tại sao lại làm thế, nhưng A Dơ quyết tâm ngậm chặt miệng, không nói thêm nửa lời. Trưởng bản cũng không quan tâm điều đó, quyết xử A Dơ theo lệ bản. Nỏ Hành ra sức cầu xin, bảo A Dơ chỉ cần nói ra nguyên nhân tại sao, bản sẽ xem xét mà tha thứ cho nó. Sắp phải đối diện với hình phạt nghiêm khắc, nhưng A Dơ vẫn không ré răng nửa lời.

*

Theo lệ bản, mọi người đưa A Dơ trở lại nghĩa địa, nơi mộ ông A Tu. Không những vậy, họ còn cho nó nằm trong quan tài như người chết, chỉ khác là không đóng đinh nắp đậy và được đục vài lỗ để người bên trong có thể thở được, kèn trống rềnh rang như đang đưa ma thật, dù người nằm trong quan tài vẫn còn sống sờ sờ. Đối với chuyện này, Nỏ Hành là anh nhưng cũng không thể ngăn cản, tất cả đều phải nghe theo lệnh của trưởng bản Phai Chinh. Trời vẫn mưa như trút, dòng người nối đuôi nhau đưa người sống ra nghĩa địa để nhận sự trừng phạt trước một vong hồn, còn tiếp sau chuyện gì nữa, A Dơ cũng tự biết rõ. Chuyện này chưa từng xảy ra ở bản trước đây, nhưng bản có tục nếu ai mạo phạm thi thể người đã chết đều phải nhận sự trừng phạt khinh khủng nhất, chưa kể quan hệ giữa người mạo phạm và người bị mạo phạm còn là bố con ruột.

Đến nghĩa địa, mọi người tá hỏa khi thấy con A Dở vẫn còn quỳ lặng trước ngôi mộ hớ hênh, với nắp quan tài và bộ xương trắng hếu chưa được chôn lại của bố mình. Nó quỳ sụp, cả người ướt nhẹp, không hề quan tâm phía sau lưng đang có rất nhiều người. A Dở lặng lẽ đặt lại bát nhang trước ngôi mộ, cắm lần lượt hai que nhang, nhưng đến que thứ ba thì nó đột nhiên cắm ngược lại. A Dở cười khành khạch thành tiếng, cả người rung lắc như người bị động kinh khiến ai cũng có chút khiếp đảm. Tuy nhiên, đó cũng không phải chuyện mọi người nên quan tâm lúc nào, trừng phạt A Dơ mới là việc cần làm bây giờ.

Nói đoạn, đám trai làng theo lệnh trưởng bản Phai Chinh đóng lại nắp quan tài của ông A Tu, chôn cất lại đàng hoàng. Tiếp đó, họ khiêng quan tài của thằng A Dơ đến bên cạnh, theo lệ nó sẽ phải ở lại nghĩa địa ba ngày ba đêm để sám hối, và cứ giữa đêm, nó phải ra ngoài để tắm rửa, thay áo cho người chết. Hết ba ngày ba đêm, bản sẽ mời thầy dẫn vong về để hỏi, nếu vong hồn chịu tha thứ thì A Dơ mới được tha ra, còn không nó sẽ phải tiếp tục như vậy đến khi nào vong hồn người chết siêu thoát mới thôi. A Dơ đương nhiên biết những điều này, và nó không hề phàn nàn hay kêu ca gì, dù nó biết, những ngày tiếp sau của nó sẽ chôn chân ở nghĩa địa chỉ toàn các âm hồn các đảng. Và vào mỗi giữa đêm, nó lại phải lặp đi lặp lại việc tắm rửa và thay áo quan cho một bộ xương người trắng hếu, lúc nhúc giòi bọ, chỉ nghĩ đến thôi đã khiến nó tởm lợm đến buồn nôn. Lần cuối cùng, Nỏ Hành cố thuyết phục em trai nói ra nguyên nhân tại sao nó lại làm thế, nhưng bên trong quan tài vẫn lặng im, A Dơ vẫn không chịu mở miệng.

Trước sự ngoan cố của A Dơ, Nỏ Hành đành phải bất lực để em trai ở lại bên trong quan tài, tới dìu A Dở định đi về. Tuy nhiên, khi tất cả vừa quay người, con A Dơ đột nhiên đứng phắt dậy, người ướt nhẹp, tóc xõa lòa xòa như hồn ma, dọa vài người yếu bóng vía một phen khiếp đảm.

A Dở tiếp tục cười khành khạch, giống như người đã phát điên, nó vừa nhảy múa, vừa cười khóc không kiểm soát khiến ai cũng trợn trừng mắt nhìn vì kinh ngạc. Đoạn, A Dở cúi người, tay nhổ nén nhang cắm ngược từ bát nhang lên, giơ ra trước mặt mọi người. Miệng nó ngoắc rộng, nghiến từng từ một.

- Các người thật là ngu ngốc. Nén nhang cắm ngược này đâu thuộc về A Dơ. Nó thuộc về tao, thuộc về con A Dở này, biết chưa hả?

Nói xong, A Dơ lại cười, trong khi mọi người nhìn nhau không hiểu chuyện gì. Nỏ Hành tưởng em gái phát điên, nói xằng nói bậy, đi tới định lôi A Dở về, nhưng A Dở vằng ra, hai mắt sắc lạnh nhìn anh trai, hét lớn.

- A Hành, mày thật sự có thể để A Dơ một mình ở ngoài nghĩa địa… - A Dở chỉ tay vào mộ bố. - … với một vong hồn độc ác như vậy?

- Vong hồn độc ác?! - Nỏ Hành gằn giọng. - Mày đang nói cái gì vậy? Đó là bố mình đấy!

- Không! - A Dở gào lên thảm thiết. - Ông ta không phải là bố tao. Nói cho chính xác. Từ hai năm trước, ông ta đã không còn là bố tao rồi.

A Dở đột nhiên khóc lớn, quỳ sụp xuống đất, nói với mọi người, nhưng lại như thể đang lẩm bẩm một mình.

- Kể từ khoảnh khắc ông ta giết chết thầy Sơn, ông ta đã không còn là bố tao nữa rồi!

Mặc trời mưa to, mọi người vẫn nghe rõ mồm một câu nói của A Dở. Họ cố nhớ lại cái tên con nhỏ vừa nói. “Thầy Sơn”, cái tên quen thuộc quá, hình như tất cả đã nghe ở đâu rồi thì phải.

Đúng lúc này, một bàn tay lạnh buốt từ phía sau đưa tới, chạm vào vai A Dở khiến nó giật nảy mình. A Dở quay lại, vừa thấy A Dơ đã òa lên khóc. A Dơ ôm em gái trong lòng, đầu lắc, miệng liên tục bảo nó đừng nói nữa. Nhưng, A Dở đã quyết tâm nói ra tất cả. Câu chuyện của thầy Sơn, về tội lỗi của người bố, cũng như vì sao nó lại là chủ nhân của nén nhang cắm ngược?

Hai năm trước, bản Hua Rốm đón một giáo viên từ dưới xuôi lên, đó là thầy Sơn. Thầy Sơn hơn A Dơ và A Dở những mười tuổi, nhưng thầy đặc biệt yêu mến hai đứa, không phải vì chúng nó là con trưởng bản, mà vì tình cảm khăng khít hai anh em nó dành cho nhau. A Dơ và A Dở cũng yêu quý thầy Sơn; nhưng nếu tình cảm của A Dơ chỉ đơn giản là tình thầy trò, thì đối với A Dở, có một thứ tình cảm khác lớn hơn đã đâm chồi. Tâm hồn thiếu nữ của cô gái 17 đã rung động trước chàng trai người Kinh tốt bụng. Khi nhận ra tình cảm của cô học trò, thầy Sơn đã có ý né tránh, bởi thầy chỉ muốn chuyên tâm vào việc gieo con chữ cho bản mà thôi. Tuy nhiên, theo thời gian, như bị bỏ bùa yêu, thầy Sơn cũng bắt đầu cảm mến A Dở. Việc hai người yêu nhau đến tai trưởng bản khi đó là Giàng A Tu, cũng là bố của A Dở. Nhưng, thay vì vui mừng vì con gái tìm được một người đàn ông tốt, ông lại chửi bởi, cấm cản con gái yêu đương chỉ vì nghe theo lời thầy bùa làng bên, nói rằng mấy người Kinh dưới xuôi lên thường rất mưu mô, xảo quyệt, chắc chắn thầy Sơn tiếp cận A Dở là có ý đồ xấu. Kể từ đó, hai người phải lén lút gặp nhau, đương nhiên đều có sự giúp đỡ của A Dơ. Ấy vậy mà đến một ngày, A Dở nghe tin thầy Sơn đột nhiên bệnh nặng, ba ngày sau thì không qua khỏi. Vì dưới xuôi thầy Sơn cũng là trẻ mồ côi, nên dân bản thương lắm, chôn cất ma chay cho thầy tử tế. A Dở đau buồn một thời gian cũng chấp nhận sự thật đó, chỉ thi thoảng ra mộ thắp nhang, trò chuyện với người yêu.

Câu chuyện những tưởng đến đó là kết thúc, nhưng vào đám tang của ông A Tu một năm trước, trước cái chết của bố, trong khi Nỏ Hành rất đau buồn, thì A Dơ lại không rơi một giọt nước mắt nào, dù bình thường chúng nó rất gần gũi với bố. Nó đứng trước quan tài của bố nó, nhìn chằm chằm, nhưng ánh mắt nó khi trống rỗng khi lại sắc lạnh gần như muốn xuyên thủng tấm gỗ dày vào bên trong. A Dở nhìn anh trai song sinh của mình, tâm linh tương thông nói cho nó biết rằng chắc chắn A Dơ có nỗi niềm gì đó. Nhân lúc không có ai, A Dở đã gặng hỏi A Dơ xem có chuyện gì. Ban đầu, A Dơ không định nói, vì lúc này nhà đang rối ren, anh em nó ai cũng đang rất đau buồn. Nhưng, A Dở cứ gặng hỏi mãi, A Dơ lại nghĩ tới thầy Sơn, cũng cho rằng dù có biết sự thật chắc A Dở cũng chỉ đau buồn một chút, chứ cũng chẳng thể làm gì, vì chuyện đã qua cũng một năm rồi. Thế là A Dơ nói cho A Dở chuyện mình đã vô tình nghe được, hóa ra thầy Sơn không tự nhiên mà đổ bệnh, mà do bị ông A Tu hạ độc, hại ngày nào cũng thổ huyết, rồi chết vào ba ngày sau. A Dở chết điếng người khi nghe sự thật, toàn thân nó run cầm cập vì tởm lợm trước tội ác của bố mình. Và trong cơn phẫn uất, nó vứt phăng bộ áo quan mới mà nhẽ ra sẽ tặng ông A Tu trên đường tới âm phủ, và thay vào đó là chiếc áo rách nát, bẩn thỉu để báng bổ, nguyền rủa ông mãi không thể siêu thoát. A Dở những tưởng chuyện đó chỉ có con ma rừng biết, nó biết, mà không thể ngờ, tất cả hành động của nó đã bị A Dơ đứng một bên nhìn thấy.

A Dơ thương em gái sinh đôi của mình, cũng nghĩ bản thân có lỗi trong việc đã nói ra sự thật khiến em gái hành động bột phát như vậy, nên nó đã một mình chạy ra nghĩa địa giữa đêm mưa, thay áo quan mới cho xác chết, như một hành động chuộc lỗi thay em gái, và cũng là để mọi người bắt tận tay, chỉ đích danh nó là chủ nhân của que hương cắm ngược. Lúc nhìn thấy A Dơ ở nghĩa địa, A Dở đã hiểu ra mọi chuyện. Và đương nhiên, nó cũng thương A Dơ, thậm chí còn nhiều hơn A Dơ thương nó. Chính vì vậy, nó không thể trơ mắt nhìn A Dơ bị trừng phạt, bởi chính tội lỗi mà nó gây ra được.

Tất cả mọi người đều chết lặng trước câu chuyện mà A Dở kể. Nhắc mới nhớ, bản Hua Rốm ai ai cũng quý thầy Sơn, nhưng lại không ngờ chính trưởng bản cũ đứng sau cái chết của thầy. Đối với A Dở, khi nói ra được mọi chuyện, nó cảm giác như được giải thoát. Nó quay người, quỳ sụp trước mộ bố, vái ba vái lần cuối cùng, miệng lẩm bẩm.

- Kết thúc rồi! Trên đường xuống địa phủ, bố nhớ dặn thầy Sơn đợi A Dở thêm một chút nữa nhé!

Nỏ Hành và A Dơ không hiểu A Dở đang nói gì. Chỉ thấy trong cơn mưa lạnh buốt, người A Dở run lên từng hồi, rõ ràng là nó đang cười.

*

Sáng ngày hôm sau, trời quang mây tạnh, ba anh em họ Giàng quyết định đi thắp nhang cho thầy Sơn, nhưng tìm mãi vẫn không thấy A Dở đâu. Khi ra đến mộ thầy Sơn, Nỏ Hành và A Dơ chết điếng khi thấy A Dở nằm ở đó từ lúc nào, bên cạnh là một nắm lá ngón còn vương vãi.