Mùa Nước Nổi, Má Tôi Về - Tập 1 — Chén cơm còn nóng
Má tôi vắng nhà hai mươi ba năm. Đêm đầu tiên đưa con gái về quê, tôi gặp lại má trong bếp.
Bà đang gỡ xương cá cho con tôi.
Buổi chiều hôm đó, chiếc vỏ lãi chở cha con tôi rẽ vào con rạch nhỏ lúc trời vừa sụp nắng. Đồng nước An Giang trải dài sau những hàng cây, xa hơn nữa là bóng núi mờ xanh. Na ngồi trong lòng tôi, ôm con thỏ bông, cứ hỏi sao đường về nhà nội toàn là nước.
Tôi nói mùa này quê mình vậy.
Nó ngước nhìn căn nhà sàn cuối rạch, bỗng giơ tay vẫy.
“Bà nội đứng đợi mình kìa ba.”
Trên hàng hiên chỉ có chiếc áo bà ba nâu phơi trên dây. Gió thổi, hai tay áo lay qua lay lại như đang ngoắc.
Tôi kéo con sát vào người.
Cha nằm trên bộ ván, người gầy rộc sau cơn tai biến. Dì Sáu, em gái cha, đang quạt muỗi bên cạnh. Thấy tôi bước vào, dì vội đứng dậy đỡ cái túi.
“Về được là tốt rồi. Mấy bữa nay ổng cứ ngó ra cửa.”
Tôi gọi cha. Ông nhìn tôi, rồi nhìn Na. Bàn tay còn cử động được lần tìm tóc cháu, vuốt chậm rãi. Khóe miệng méo một bên khiến nụ cười của ông giống như đang cố nuốt một tiếng khóc.
Vợ tôi ở lại Long Xuyên trông tiệm may. Chúng tôi tính đón cha lên điều trị tiếp, bán căn nhà cũ để bớt khoản vay. Nghe đến chuyện bán nhà, dì Sáu ngừng xếp quần áo.
Cha tôi quay mặt vào vách.
Tôi biết ông tiếc. Cả đời ông sống ở đây. Còn tôi, từ khi lên thành phố học nghề điện, mỗi lần về chỉ ở một buổi rồi đi. Căn nhà quá nhiều khoảng trống mà tôi không muốn nhìn lâu.
Đặc biệt là chỗ bếp sau.
Ngày nhỏ, má thường ngồi đó vá lưới, nấu cơm, đợi cha đi giăng câu. Sau mùa lũ năm tôi chín tuổi, người ta chỉ nhặt được chiếc xuồng của má mắc trong đám cây phía hạ lưu. Cha không kể gì thêm. Tôi hỏi, ông im. Hỏi nữa, ông bỏ ra bến.
Lâu dần, tôi cũng thôi.
Bữa tối có cá lóc kho, rau luộc và chén nước mắm dì Sáu đem qua. Tôi xới ba chén cơm cho cha, Na và mình. Cha đập tay xuống ván.
Cộc. Cộc.
Ông chỉ vào chiếc chạn.
“Thêm…”
Tôi tưởng ông muốn ăn nữa, bèn vun đầy chén. Ông lắc đầu, thở gấp, bàn tay run lên.
Dì Sáu lấy thêm hai cái chén, đặt ở phía đối diện.
“Để vậy cho ổng yên bụng.”
“Nhà có ba người mà dì?”
Dì không trả lời. Ngoài cửa, tiếng máy xuồng xa dần. Muỗi bắt đầu bu quanh ngọn đèn sạc.
Na nhìn hai chén cơm rồi kéo ghế dịch sang bên, chừa một khoảng rộng. Tôi hỏi con làm gì, nó đáp tỉnh bơ:
“Cho bà ngồi.”
Tôi nghiêm giọng bảo con đừng nói vậy. Na cúi đầu ăn, môi mím lại. Cha nhìn tôi rất lâu, ánh mắt khó hiểu.
Đêm xuống, dì Sáu về nhà bên kia rạch. Tôi gọi điện cho vợ, nói mọi chuyện vẫn ổn. Na nằm trong mùng cạnh ông nội, đã ngủ sau một ngày đi đường. Tôi kiểm tra cửa trước, cửa sau, rồi cất hai chén cơm thừa vào chạn.
Không hiểu sao, tôi không muốn để chúng ngoài bàn.
Khoảng nửa đêm, điện tắt.
Chiếc quạt dừng lại giữa một vòng quay. Căn nhà lập tức đầy tiếng nước vỗ chân cột. Tôi trở mình tìm đèn pin, nghe một tiếng lanh canh từ bếp.
Muỗng chạm vào miệng chén.
Tôi gọi nhỏ:
“Na?”
Không có tiếng trả lời.
Tôi đưa tay sang giường bên. Mùng vẫn buông. Chỗ con gái nằm chỉ còn con thỏ bông, bụng lõm xuống dưới bàn tay tôi.
Tôi bật dậy.
Cuối hành lang, bếp sáng một quầng vàng nhỏ. Ngọn đèn dầu cũ đã được thắp lên, soi rõ lưng một người đàn bà tóc dài. Na ngồi bên cạnh, hai chân đung đưa dưới ghế.
“Ăn chậm thôi. Còn xương.”
Giọng nói ấy khiến tôi đứng sững.
Tôi đã quên nhiều thứ về má. Vết rám trên cổ, tiếng guốc đi qua cầu ván, cả nét mặt bà lúc giận. Nhưng câu dặn đó thì tôi nhớ. Hồi nhỏ tôi từng mắc xương cá, má bồng tôi đi khắp xóm, vừa đi vừa khóc.
Người đàn bà dùng đầu đũa tách miếng cá, đặt vào chén Na.
Nước từ tay áo bà nhỏ xuống sàn.
Tách.
Tách.
Tôi muốn bước tới mà đầu gối cứng lại. Bóng bà in trên vách rất rõ. Chỉ riêng dưới chân ghế, khoảng sàn ấy tối đến mức ánh đèn không chạm vào được.
Na trông thấy tôi trước.
“Ba ăn nữa không? Bà nói hồi nhỏ ba cũng hay đói ban đêm.”
Người đàn bà ngừng đũa.
Từ bộ ván phía sau, cha tôi bật ra một tiếng ú ớ. Tôi quay lại trong thoáng chốc, thấy ông đang chống tay cố ngồi dậy.
Khi nhìn về bếp, ghế bên Na đã trống.
Cửa sau vẫn cài then.
Tôi chạy tới bế con. Chén cơm trong tay nó nóng hổi. Trên đĩa, xương cá được xếp thành một hàng ngay ngắn, đúng cách má vẫn làm ngày xưa.
Na vòng tay ôm cổ tôi, thì thầm như sợ đánh thức ai:
“Bà nói ba đừng bán nhà vội.”
Tôi nhìn xuống sàn. Một vệt nước kéo từ bàn ăn tới chiếc tủ gỗ sát cửa sau rồi dừng ở đó.
“Bà còn nói gì nữa?”
Con bé chỉ xuống dưới chân tôi.
“Dưới đó… còn một người trong nhà mình chưa lên được.”