Lễ Cúng Đổi Mạng - Chương 21: Đường Họ Đưa Em Đi
Anh Nam, đường đó là đường họ đưa em đi.
Giọng Linh vang lên từ dưới nền phòng thờ, rất xa nhưng rõ ràng, như vọng qua một ống đất dài nối giữa căn nhà họ Nguyễn và khu hồ sen An Lạc Viên. Nguyễn Hoài Nam đứng chết lặng bên miệng hố sụt dưới hương án. Luồng gió lạnh thổi lên từ khoang tối dưới chân bàn thờ mang theo mùi bùn, mùi rêu, mùi vải mục và một thứ mùi tanh rất nhẹ của nước tù lâu năm.
Đường hầm.
Từ hồ sen về đất sau nhà thờ họ Nguyễn.
Từ nơi Linh bị chôn đến nền phòng thờ.
Từ cái chết mười năm trước trở về lời nói dối đầu tiên dưới hương án.
Nam nhìn xuống khoảng tối dưới nền. Đèn pin của kỹ thuật viên chỉ chiếu được một đoạn ngắn. Sau vật dài phủ vải mục nghi là di hài Lê An Tâm, phía sâu hơn có một khoảng trống kéo dài, thấp và hẹp, như một lối bò hoặc đường vận chuyển cũ. Thành đất lẫn gạch, nhiều chỗ được chống bằng gỗ đã mục. Ở mép lối có những vệt kéo, rất cũ, nhưng vẫn nhận ra.
Những vệt kéo đó đi về phía sau nhà.
Và xa hơn, có thể dẫn đến hồ sen.
Khánh Vy cầm bộ đàm, giọng căng:
“Chị Hương, xác nhận đường hầm bên hồ sen hướng về phía nhà họ Nguyễn?”
Giọng chị Hương vang qua tiếng rè:
“Đúng. Nhưng hầm sụt nhiều đoạn, chưa thể vào. Kỹ thuật đang khảo sát bằng camera dây. Bên em thế nào?”
“Dưới hương án nhà họ Nguyễn có khoang rỗng, nghi chứa di hài Lê An Tâm và lối hầm nối ra sau nhà. Có thể là đầu còn lại.”
“Không ai xuống.” Chị Hương nói ngay. “Tuyệt đối không ai xuống khi chưa đánh giá sập hầm.”
Khánh Vy nhìn Nam.
Cô không cần nhắc. Nam biết ánh mắt đó có nghĩa gì.
Đừng lao xuống.
Anh siết tay, nhưng đứng yên.
Từ khi tìm được Linh dưới hồ sen, mọi bản năng trong anh đều muốn chạy, đào, kéo, cứu, bù đắp. Nhưng càng đi sâu, anh càng hiểu: đây không còn là một căn phòng khóa hay một chiếc hũ sứ có thể mở bằng cách gọi tên. Đây là hiện trường của nhiều đời người. Một bước sai có thể phá hủy chứng cứ, hoặc khiến anh trở thành cái xác tiếp theo trong đường hầm mà ông Cẩn đã dùng để buộc tên người chết vào đất.
Tuấn đứng ngoài cửa phòng thờ, hai tay bám vào tay áo một cán bộ trẻ. Thằng bé nhìn xuống hố sụt, môi run.
“Cô Linh đi đường đó.” Nó nói. “Cô ấy nói tối lắm.”
Nam quay lại. “Con còn nghe thấy gì không?”
Tuấn lắc đầu, rồi lại gật.
“Có tiếng bánh xe.”
“Bánh xe?”
“Bánh xe nhỏ. Kéo trên đất. Két... két...”
Nam nhắm mắt.
Anh tưởng tượng đêm đó, sau lễ cúng, khi cả nhà bị nhốt trong lời thầy, khi mẹ khóc, cha im lặng, Minh giữ chìa, dì Hạnh lo giấy tờ, có người đã đưa Linh xuống một lối hầm thấp sau phòng thờ. Không phải khiêng qua cổng chính. Không phải đưa lên xe trước mặt cả làng. Họ kéo em qua đường ngầm, qua đất sau nhà, qua mương, đến nơi sau này thành hồ sen.
Không phải vì không thể chôn ở nghĩa trang.
Mà vì cần đặt Linh vào đúng vị trí của nghi lễ.
Khánh Vy hỏi kỹ thuật viên:
“Có dấu vết bánh xe hoặc dụng cụ kéo không?”
Người kỹ thuật cúi sát mép hố, dùng đèn soi.
“Có vài rãnh song song ở nền đất phía trong, giống vết xe đẩy nhỏ. Nhưng phải đợi camera dây mới kiểm tra được.”
Nam nói khẽ:
“Ông Hòa nói hũ là khóa tên. Vậy đường hầm là đường chuyển tên?”
Khánh Vy nhìn anh.
“Có thể là đường vận chuyển thi thể. Nhưng theo logic nghi lễ, nó còn là đường nối các điểm khóa: hương án, miếu Cầu Đen, hồ sen.”
Nam nhớ cuốn sổ bìa đen.
Lê An Tâm - hương án nhà Nguyễn - khóa nền.
Nguyễn Ngọc Diệp - miếu Cầu Đen - gánh dòng nam.
Nguyễn Ngọc Linh - nhà Nguyễn / hồ sen - khóa tên, chuyển đất.
Ba điểm.
Nhà họ Nguyễn. Miếu Cầu Đen. Hồ sen An Lạc Viên.
Ba vòng tròn.
Ký hiệu trên nhẫn của ông Cẩn không chỉ là biểu tượng. Nó có thể là bản đồ.
Nam nói ra suy nghĩ ấy.
Khánh Vy lập tức mở cuốn sổ đã được chụp sao, đối chiếu với bản vẽ của Linh và sơ đồ quy hoạch. Cô dùng bút khoanh ba điểm chính trên bản đồ: nhà họ Nguyễn, miếu Cầu Đen, hồ sen. Khi nối chúng lại, ba điểm tạo thành một tam giác méo, bao quanh phần lõi của dự án An Lạc Viên.
Ở giữa tam giác là một khu đất được ghi trong bản quy hoạch: Quảng trường Tịnh Tâm.
Khánh Vy nhìn bản đồ.
“Ba vòng tròn không chỉ là ba nạn nhân. Có thể là ba điểm khóa đất.”
Nam nhìn vào trung tâm tam giác.
“Quảng trường Tịnh Tâm là gì?”
“Điểm trung tâm đón khách. Nơi tổ chức lễ khai trương, nghi thức cầu an, các sự kiện truyền thông của dự án.” Khánh Vy dừng lại. “Nếu hồ sen là nơi chôn Linh, miếu giữ những bài vị không tên, nhà họ Nguyễn giữ người đầu tiên, thì trung tâm này có thể là nơi họ định hợp thức hóa tất cả bằng một lễ lớn.”
Nam nhớ lời ông Cẩn:
Hồ sen chưa nở thì dùng hồ khác.
Gọi được một cái tên, các người phải nghe tất cả.
“Tầng thứ hai.” Nam nói. “Có thể là lễ lớn ở quảng trường.”
Khánh Vy gật chậm.
“Ông Cẩn muốn mở ra hoặc buộc chúng ta mở ra để hoàn tất điều gì đó.”
“Nhưng vì sao? Nếu gọi tên người chết phá được khóa, ông ta phải ngăn chúng ta chứ.”
“Trừ khi khóa cũ không còn dùng được nữa.” Khánh Vy nói. “Dự án sắp động thổ, đất bị đào lên, hồ sen bị mở. Những thứ bị chôn sẽ lộ ra dù sớm hay muộn. Có thể ông ta muốn chuyển toàn bộ ‘nợ’ sang một hệ thống mới trước khi người ngoài phát hiện.”
Nam nhìn cổ tay mình. Vết ba vòng đỏ vẫn còn, dù nhạt hơn. “Và tôi là người dùng để chuyển.”
“Anh là nút thắt thuận lợi nhất.” Khánh Vy nói thẳng. “Anh có tội lỗi, có liên hệ máu mủ, có người chết gọi tên, có khả năng mở các điểm khóa.”
Nam cười rất khẽ.
“Nghe như tôi là công cụ.”
“Đúng.” Khánh Vy nhìn anh. “Và cách duy nhất để không thành công cụ là anh phải biết lúc nào không nên tự lao vào.”
Nam không phản bác.
Ở gian ngoài, một cán bộ dẫn bà Mai vào. Bà vừa từ khu hồ sen trở về theo yêu cầu lấy lời khai bổ sung. Áo bà còn dính bùn, tóc ướt, mặt kiệt quệ. Khi nhìn thấy hố sụt dưới bàn thờ, bà chựng lại, môi mấp máy.
“Đã mở rồi...”
Nam nhìn mẹ.
“Không phải mở. Nó tự sụt.”
Bà Mai bấu tay vào ngực áo. “Mẹ nghe thấy tiếng thở từ đó nhiều năm. Mẹ cứ nghĩ nếu không nhìn, nó sẽ thôi.”
“Không nhìn không làm người chết biến mất.”
Bà gật đầu, nước mắt chảy xuống. “Mẹ biết rồi.”
Nam không chắc bà có thật sự biết chưa. Nhưng ít nhất, lần này bà không nói “thầy dặn”.
Khánh Vy hỏi:
“Bà Mai, bà có biết đường hầm dưới nhà không?”
Bà Mai lắc đầu. “Không. Nhưng...”
“Nhưng gì?”
“Sau đám tang Linh, có một đêm dì Hạnh đưa người đến sân sau. Mẹ tưởng họ làm lễ khóa cửa sau. Họ đổ xi măng chỗ tường bịt cửa phụ. Mẹ nghe dưới đất có tiếng kéo. Mẹ hỏi thì thầy Lễ bảo là kéo bàn lễ cũ đi.”
“Bà có thấy ai?”
“Dì Hạnh. Thầy Lễ. Hai người mặc áo đen. Và...” Bà ngừng lại.
“Và ai?”
Bà Mai nhìn Nam.
“Ba con.”
Nam nhắm mắt.
Ông Khang không chỉ im lặng. Ông đã có mặt khi đường hầm được bít lại sau khi Linh bị đưa đi.
“Ba làm gì?”
“Ông ấy đứng ngoài sân, khóc. Không nói gì. Khi mẹ hỏi, ông ấy bảo nếu mẹ muốn Nam và Minh sống thì đừng hỏi nữa.”
Nam cảm thấy cơn giận cũ lại dâng lên, nhưng lần này nó bị thứ khác chặn lại: sự mệt mỏi. Cha anh cả đời được nuôi bằng cái chết của mẹ ruột, rồi im lặng trước cái chết của con gái. Một đời người có thể bị bẻ cong đến mức nào trước khi chính nó trở thành một phần của tội ác?
Khánh Vy ghi lại lời bà Mai, rồi hỏi tiếp:
“Bà có biết quảng trường Tịnh Tâm trong dự án không?”
Bà Mai lắc đầu.
“Bà có từng nghe ông Cẩn nhắc đến ‘lễ lớn’, ‘mở đất’, ‘ba vòng’ không?”
Nghe đến “ba vòng”, bà Mai tái mặt.
“Có một lần.”
“Khi nào?”
“Trước lễ của Linh. Ông Cẩn nói với thầy Lễ ở phòng khách. Mẹ nghe lén. Ông ấy bảo nhà họ Nguyễn giữ vòng đầu, miếu giữ vòng thứ hai, đất mới giữ vòng thứ ba. Khi đủ ba vòng, người chết không còn đòi tên riêng nữa, vì tất cả sẽ thành đất chung.”
Nam lạnh người.
Tất cả sẽ thành đất chung.
Không còn ai là Lê An Tâm. Không còn ai là Nguyễn Ngọc Diệp. Không còn ai là Nguyễn Ngọc Linh. Chỉ còn “đất linh thiêng”, “khu trải nghiệm tâm linh”, “dự án nghỉ dưỡng chữa lành”.
Một nghĩa địa của những cái tên bị trộn thành thương hiệu.
Bộ đàm của Khánh Vy lại vang lên.
“Vy, đội camera dây chuẩn bị đưa thiết bị vào đường hầm từ phía hồ sen. Bên nhà họ Nguyễn có thể đưa camera từ đầu kia không?”
Khánh Vy hỏi kỹ thuật viên. Người này kiểm tra nhanh thiết bị, gật đầu.
“Có thể đưa camera nhỏ qua khe sụt, nhưng không sâu nếu hầm quá hẹp.”
Khánh Vy đáp qua bộ đàm:
“Tiến hành đồng bộ. Ghi hình hai đầu. Không ai xuống.”
Camera dây được chuẩn bị. Đầu camera nhỏ có đèn LED được đưa từ từ vào khoang dưới hương án. Màn hình cầm tay hiện lên hình ảnh rung lắc: đất ẩm, gỗ chống mục, rễ cây, mảnh vải, vệt kéo trên nền. Khi camera đi qua vật dài phủ vải, kỹ thuật viên dừng lại, đánh dấu vị trí, không chạm. Sau đó camera tiến sâu hơn vào lối hầm.
Trên màn hình, đường hầm thấp đến mức người lớn phải bò. Hai bên thành hầm có những vệt cào cũ. Một số đoạn gỗ chống đã mục rỗng. Ở khoảng hai mét đầu, họ thấy một vật treo trên vách.
Một mảnh gỗ nhỏ khắc chữ.
Kỹ thuật viên phóng to.
Chữ rất mờ, nhưng vẫn đọc được:
TÂM KHÓA NỀN.
Xa hơn một đoạn, mảnh khác:
DIỆP GIỮ MIẾU.
Rồi thêm một mảnh:
LINH MỞ HỒ.
Nam siết chặt tay.
Không phải ghi chú bình thường.
Là các điểm đánh dấu nghi lễ.
Camera tiếp tục đi.
Đến khoảng năm mét, đường hầm tách thành hai nhánh. Một nhánh hướng ra sân sau, nơi cửa phụ bị bịt. Một nhánh đi sâu hơn về phía mương Cầu Đen.
Ở ngã rẽ có một thứ được cắm xuống đất.
Một chiếc chuông đồng nhỏ.
Chuông không ai chạm nhưng khẽ rung.
Boong.
Âm thanh vang lên không chỉ trong màn hình. Nó vọng lên cả phòng thờ, khiến mọi người đồng loạt giật mình.
Camera nhiễu mạnh.
Trên màn hình, trong một khoảnh khắc, có bóng người đứng ở ngã rẽ đường hầm.
Một cô gái áo trắng.
Không phải Linh.
Không phải Diệp.
Một người phụ nữ trẻ mặc áo bà ba sáng màu, tóc búi thấp, tay ôm một đứa bé.
Lê An Tâm.
Nam nín thở.
Bóng người nhìn vào camera.
Rồi môi bà mấp máy.
Không có âm thanh từ camera, nhưng Tuấn ở ngoài cửa bỗng nói thay, giọng như đang nghe trực tiếp:
“Bà nói... đừng đi theo đường mương.”
Khánh Vy quay lại. “Vì sao?”
Tuấn run rẩy:
“Vì đường đó không dẫn ra miếu.”
“Vậy dẫn đi đâu?”
Đứa bé nhìn Nam, nước mắt chảy xuống.
“Dẫn đến nơi ông Cẩn để những người còn thở.”
Cả phòng lạnh toát.
“Những người còn thở?” Khánh Vy hỏi.
Tuấn gật đầu, khóc nức nở.
“Bà nói không phải ai bị đưa xuống đường hầm cũng chết ngay.”
Nam cảm giác dạ dày mình co thắt.
Mẹ anh từng nghe tiếng thở dưới bàn thờ. Cha anh từng nghe. Có lẽ không phải chỉ tiếng của người chết. Có thể từng có người bị đưa xuống khi còn sống.
Khánh Vy lập tức yêu cầu dừng camera ở ngã rẽ, không đi sâu thêm khi chưa có đội cứu hộ chuyên dụng. Cô gọi chị Hương, báo về khả năng có khoang giữ người hoặc dấu tích nạn nhân còn sống trong lịch sử, cần thiết bị dò khí, kiểm tra ổn định hầm.
Trong lúc cô báo, điện thoại của Nam sáng lên.
Tin nhắn từ số lạ:
Đường mương giữ người thở.
Đường hồ giữ người chết.
Đường hương án giữ người không tên.
Còn cậu giữ người gọi.
Nam nhìn tin nhắn, rồi nhìn vết đỏ trên cổ tay.
Một tin nhắn nữa đến ngay sau đó:
Muốn kết thúc, đến quảng trường Tịnh Tâm trước khi trời sáng.
Khánh Vy đọc được tin nhắn trên màn hình của anh, mặt tối lại.
“Không.”
Nam nhìn cô.
“Chắc chắn là bẫy.”
“Tôi biết.”
“Và anh vẫn đang nghĩ sẽ đi.”
Nam không trả lời.
Khánh Vy tiến sát hơn, giọng thấp nhưng gay gắt:
“Anh vừa thấy đường hầm có thể còn nhiều nhánh, nhiều nạn nhân. Ở hồ sen còn cả hiện trường chưa khai quật. Ở nhà anh có di hài Lê An Tâm. Nếu ông Cẩn muốn anh đến quảng trường, nghĩa là nơi đó cần anh để hoàn tất lễ. Không được đi theo cách của hắn.”
Nam nhìn bàn thờ nứt, nhìn hố sụt, nhìn tủ gia phả mở, nhìn chiếc hộp khắc tên An Tâm, rồi nhìn Tuấn đang run ở cửa.
“Vậy đi theo cách của chúng ta.”
Khánh Vy im lặng.
Nam nói tiếp:
“Hắn muốn tôi đến một mình trước trời sáng. Chúng ta sẽ không để tôi đến một mình. Chúng ta đưa ánh sáng, camera, công an tỉnh, báo chí nếu cần, và tất cả tên đã tìm được đến đó.”
Khánh Vy nhìn anh rất lâu.
Lần này, cô không nói anh mất bình tĩnh.
“Anh đang học nhanh đấy.”
“Linh dạy tôi muộn.”
Từ dưới hương án, tiếng thở dài vang lên lần nữa. Không còn đau đớn như ban đầu. Giống một lời đồng ý.
Bộ đàm của Khánh Vy lại rè lên. Giọng chị Hương ở hồ sen vang qua:
“Vy, có chuyện mới. Trong hố phụ phía đông, chúng tôi tìm được một mảnh biển gỗ ghi ‘Dương Bảo Nhi’. Bé gái mất tích năm 2021. Và ở gần đó có dấu bánh xe nhỏ giống bên đường hầm.”
Khánh Vy nhắm mắt.
Dương Bảo Nhi.
Cái tên trong cuốn sổ bìa đen: 2021 - khu nhà tạm - chưa hoàn tất.
Nam nói:
“Chưa hoàn tất nghĩa là gì?”
Không ai trả lời.
Nhưng ngay lúc ấy, từ chiếc radio cũ mà họ mang từ nhà ông Hòa về để làm vật chứng, đặt tạm trên bàn gian khách, bỗng vang lên tiếng rè.
Rồi giọng ông Hòa, đứt quãng, như phát từ cuộn băng bị chôn dưới đất:
“Đứa bé năm 2021... chưa chết trong lễ.”
Mọi người quay phắt ra gian khách.
Radio tiếp tục rè rè.
“Bảo Nhi không nằm dưới hồ.”
Nam và Khánh Vy nhìn nhau.
Giọng ông Hòa nhỏ dần nhưng rõ từng chữ:
“Nó ở trong đường mương.”