Cái Giá Của Người Nằm Dưới Nước - TẬP 1 — NĂM MƯƠI TRIỆU MỚI XUỐNG SÔNG
Người thanh niên đứng trước cửa nhà ông Tư lúc hai giờ sáng, đặt một túi tiền xuống bàn rồi nói:
“Đủ năm mươi triệu. Giờ chú đưa con về được chưa?”
Mãi đến sáng hôm sau, khi nhìn tấm ảnh người đang được tìm ngoài sông, ông Tư mới hiểu: đêm qua, ông đã nhận tiền của chính người ấy.
Nhưng mọi chuyện bắt đầu từ ba tiếng gõ dưới đáy một chiếc ghe.
Ở xóm Cồn Lau, không ai biết ông Tư Lâm đã đưa bao nhiêu người gặp nạn về với gia đình. Hơn hai mươi năm làm nghề, ông chỉ có một chiếc ghe máy, cuộn dây thừng và cái sào tre sẫm màu nước.
Nhà nào khá giả thì trả công. Nhà nào túng quá, ông nhận bữa cơm. Có lần một người mẹ dúi vào tay ông chiếc nhẫn cưới, ông đặt lại vào lòng bàn tay bà:
“Giữ lấy. Người nằm dưới đó cũng mong người trên này còn đường sống.”
Vợ ông, bà Hạnh, thường chờ chồng ở bậc cửa. Mỗi lần ông về muộn, bà gõ ba tiếng lên cột nhà: cộc, cộc, cộc.
Đó là tín hiệu riêng của hai người từ thời còn đi ghe buôn bán. Ba tiếng nghĩa là: tôi ở đây, đừng bỏ tôi lại.
Rồi bà Hạnh bệnh. Tiền dành dụm hết dần qua từng đợt nằm viện. Khi bà không còn nữa, ông Tư vẫn nợ một khoản lớn. Chưa kịp dựng lại bàn thờ cho ngay ngắn, Minh, đứa con trai duy nhất, lại phải điều trị bệnh tim.
Ông bán đàn vịt, bán chiếc tủ gỗ, rồi đứng nhìn khoảng sân trống đến tối. Người cho vay tới ba lần một tuần. Điện thoại bệnh viện gọi, ông cầm máy mà tay run.
Từ đó, ai nhờ ông cũng nghe một câu:
“Nói tiền trước.”
Ban đầu chỉ là tiền dầu, tiền công. Sau, ông tính thêm những khoản không ai hiểu nổi. Nước xiết thì thêm. Trời tối thì thêm. Gia đình càng khóc, ông càng im lặng, đợi họ tự nâng giá.
Bình, người phụ ghe, từng nhắc:
“Chú lấy công là phải. Nhưng người ta đang mất phương hướng, mình đừng ép.”
Ông Tư quay mặt:
“Lúc vợ tao nằm viện, có ai trả tiền thay tao không?”
Chiều hôm ấy, bà Sáu đến nhà. Bà bán xôi ở đầu chợ, chiếc áo còn vương mùi lá chuối. Con bà tên Hậu, hai mươi bốn tuổi, gặp nạn tại bến phà cũ khi xuống giúp một người bị trượt chân.
Người kia được đưa lên. Hậu không trở lại.
Đội tìm kiếm đã rà suốt buổi. Khúc sông nhiều cọc chìm và hốc nước, họ cần người biết địa hình. Bà Sáu chạy đến ông Tư, đặt lên bàn gần sáu triệu gom từ họ hàng.
Ông không đụng vào tiền.
“Năm mươi triệu.”
Bà tưởng nghe nhầm.
“Tư… tôi chỉ có nhiêu đây. Anh đưa cháu lên trước, tôi trả dần.”
Ông nhìn sang tờ thông báo viện phí của Minh rồi kéo chiếc ghế sát vào bàn.
“Đủ tiền tôi mới làm.”
Bà Sáu ngồi thụp xuống. Bình đứng ngoài hiên, nghe rõ tiếng bà hỏi có thể bán căn nhà nhỏ để trả hay không.
Ông Tư không trả lời. Bà hiểu sự im lặng ấy là đồng ý.
Khi bà đi, Bình chặn trước cửa:
“Con đi với đội tìm kiếm. Chú không đi thì cho con mượn ghe.”
Ông Tư giật chùm chìa khóa treo trên vách.
“Ghe của tao.”
Bình nhìn ông rất lâu rồi quay lưng.
Gần tối, ông Tư tự ra bến. Ông bảo mình chỉ kiểm tra máy. Nhưng vừa tới bến phà cũ, ông đã nhìn thấy một đoạn vải xanh mắc cạnh hốc cống bỏ hoang dưới chân cầu dẫn.
Đó là áo của Hậu. Bà Sáu đã mô tả lúc cầu xin.
Ông biết hốc ấy. Dòng nước quẩn đẩy vật trôi vào trong, càng kéo thẳng càng mắc. Phải vòng dây theo mép cống rồi chờ lúc nước đổi.
Ông đưa sào xuống. Đầu sào chạm một vật nặng.
Từ bờ bên kia, tiếng bà Sáu gọi con vọng tới.
Ông rút sào.
Nếu đưa người lên bây giờ, ông nghĩ, năm mươi triệu sẽ không còn nữa.
Ông tháo chiếc đèn đánh dấu vốn dùng cho đội tìm kiếm, nhét vào ghe. Trên đường về, ông tránh nhìn hốc cống.
Đêm đó, chiếc ghe được kéo lên bãi sửa máy sau nhà.
Khoảng mười một giờ, ông nghe tiếng gõ.
Cộc. Cộc. Cộc.
Ông mở cửa sau. Chiếc ghe nằm nghiêng trên hai thanh gỗ, khô ráo. Không có ai.
Tiếng gõ lại vang lên dưới đáy ghe.
Ông cúi xuống soi đèn. Một con cóc nhảy khỏi đám cỏ. Ông thở ra, tự mắng mình vì nghĩ đến bà Hạnh.
Vừa quay vào, điện thoại đổ chuông. Là bà Sáu.
“Tôi mượn đủ rồi. Bình nói nó đang ở bến với đội tìm kiếm. Tôi để tiền trong chòi đợi ghe, anh ra nhận giúp. Tôi phải về lấy giấy tờ cho người ta.”
Ông Tư đáp sẽ ra ngay.
Nhưng mưa bất ngờ đổ xuống. Ông ngồi chờ mưa nhẹ, rồi ngủ thiếp trên ghế. Khi tiếng gõ cửa đánh thức ông, đồng hồ chỉ hai giờ.
Một thanh niên mặc áo xanh đứng dưới mái hiên. Nước nhỏ từ tay áo xuống nền. Trên cổ tay trái có sợi dây trắng thắt ba nút.
Người ấy đặt túi tiền lên bàn.
“Của má con gửi.”
Ông Tư đếm. Đủ năm mươi triệu.
“Má cậu là ai?”
Người thanh niên không trả lời, chỉ nhìn chiếc đèn đánh dấu ông vừa giấu dưới ghế.
“Chú biết con nằm chỗ nào rồi.”
Ông Tư đứng bật dậy. Ngoài hiên, nước mưa vẫn chảy, nhưng người khách đã đi mất.
Ông cầm đèn chạy ra sân. Bùn mềm quanh nhà không có dấu chân.
Sáng hôm sau, Bình trở lại cùng bà Sáu. Bà đưa ông tấm ảnh Hậu để nhờ nhận diện.
Áo xanh. Gương mặt ấy. Sợi dây trắng trên cổ tay.
Ông Tư nhìn túi tiền trên bàn, rồi nhìn chiếc ghe sau nhà.
Từ dưới đáy ghe, ba tiếng gõ lại vang lên.
Lần này, cả Bình cũng nghe thấy.